تبلیغات
اندیشه مطهری - معرفی اجمالی آثار شهید مطهری(2)
اندیشه مطهری
بررسی آثار و اندیشه های استاد شهید
صفحه نخست       رایانامه          ارتباط با مدیران وبلاگ              ATOM            طراح قالب
شناسنامه شهید مرتضی مطهری شهید مطهری و دوستان شهید مطهری و دانشجویان شهید مطهری و دانشگاه شهید مطهری و وسایل شخصی
درباره وبلاگ


بشر امروزی از نظر علمی و فکری پا به جایی نهاده که آهنگ سفر افلاک کرده و سقراطها و افلاطونها باید افتخار شاگردی اش را بپذیرند اما از نظر روح و خوی و منش ، یک « زنگی مست تیغ بران به دست » بیش نیست .


مدیران وبلاگ : محمد سلیمی-قاسم رجبی
نظرسنجی
تا چه میزان این وبلاگ را در معرفی آثار، شخصیت و روحیات شهید مطهری موثر می دانید؟





حق و باطل
این کتاب مشتمل بر دو بخش است . بخش اول با عنوان « نبرد حق و باطل » تلفیق شده از پنج گفتار استاد شهید است که دو گفتار آن در سال 1356 در یک مدرسه دینی واقع در دماوند ایراد شده و سه گفتار دیگر، قسمتی از بحثهای آن متفکر شهید ، تحت عنوان « فلسفه ی تاریخ » می باشد که در همان سالها در منزل ایشان تدریس می شد. 
بخش دوم ، تنظمیم شده ی دو سخنرانی استاد تحت عنوان « تکامل اجتماعی انسان در تاریخ » است که در حدود سال 1350 در دانشگاه شیراز ایراد شده است . 


 

در بخش اول ، با عنوان « نبرد حق و باطل » ابتدا حق و باطل در جهان هستی و نیز در جامعه و تاریخ با استناد به آیات قرآن کریم مورد بحث قرار گرفته اند . در این زمینه ، نظریات مختلفی از جمله نظریه ی ماتریالیسم تاریخی وجود دارد که اصول و مبانی این نظریه در این بخش از کتاب ، طرح و نقد شده است. نهایتاً نظریه ی اسلام درباره ی حق و باطل که مبتنی بر نمود داشتن و طفیلی بودن باطل از یک سو، و نیز اصالت داشتن و مستقل بودن از سوی دیگر است با ذکر نمونه هایی از کلام وحی ارائه گردیده است . 
بخش دوم کتاب با عنوان « تکامل اجتماعی انسان در تاریخ » ، مشتمل بر دو فصل است . در فصل اول مطالبی همچون مفهوم تکامل، فرق تکامل و پیشرفت، تکامل اجتماعی در گذشته، نقش انبیا و دین در تکامل تاریخ به بوته بحث و بررسی نهاده شده است. در فصل دوم ، آینده بشر از دیدگاه های مختلف مورد توجه قرار گرفته است . ابتدا دیدگاه های مکتب سیانتیسم یا علم زدگی، مارکسیسم و اگزیستانسیالیسم طرح و نقد شده و سرانجام نظریه اسلام به طور مستدل و منطقی مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفته است.
مسئله ی حجاب

این کتاب در واقع حاصل سلسله بحثها و درسهایی بوده که توسط استاد شهید در جلسات انجمن اسلامی پزشکان القاء شده است. مؤلف در مقدمه ی  کتاب در خصوص ضرورت طرح چنین بحث هایی می نویسد:«هدف نویسنده وهمچنین هدف گروه روشنفکر و متدین انجمن اسلامی پزشکان از طرح و بحث و نشر مسئله حجاب این است که احساس شده گذشته از انحرافات عملی فراوانی که در زمینه ی حجاب به وجود آمده، این مسئله و سایر مسائل مربوط به زن ، وسیله ای شده در دست یک عده افراد ناپاک و مزدور صفت که از این پایگاه علیه دین مقدس اسلام جار و جنجال تبلیغاتی راه بیندازد.

این کتاب متضمن پنج بخش است. در بخش اول تاریخچه ی حجاب و قوم یهود، ایران باستان، جاهلیت عرب و هند مورد بررسی واقع شده است . در بخش دوم ، علت پیدا شدن حجاب در میان اقوام و ملل گوناگون و نظریات متنوع در این باب (ریاضت و رهبانیت ، عدم امنیت ، استثمار زن ، حسادت مرد و ...) طرح و نقد شده است. بحش سوم به تبیین فلسفه ی پوشش در اسلام از ابعاد و جوانب مختلف اختصاص یافته است . در بخش چهارم به ایراد و اشکالاتی که بر اصل حجاب و پوشش از سوی مخالفان حجاب گرفته می شود پاسخهای مستدل و منطقی داده شده است. در بخش پایانی کتاب نیز ، اصل حجاب و حدود آن با عنایت به آیات و روایات و سیره ی مسلمین ، به طور مفصل مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. 

پاسخهای استاد به نقدهایی بر کتاب مسئله ی حجاب
این کتاب مشتمل است بر نقدهای یکی از فضلا بر کتاب " مسئله ی حجاب " – اثر متفکر شهید استاد مرتضی مطهری – و پاسخهای استاد به آن نقدها. توضیح اینکه در سال 1349 هجری شمسی یکی از فضلا در  حاشیه ی نسخه ای از چاپ سوم این کتاب، نظرات انتقادی خود را مرقوم نموده و آن را در اختیار استاد شهید می گذارد، و استاد نیز پاسخهای خود رادر ذیل آن نقدها می نگارند. مطالعه این کتاب علاوه بر اینکه تا حدودی روش فقهی استاد را آشکار می سازد، نشان می دهد که چگونه استاد شهید که از یک سو با تز استعماری «اسلام منهای روحانیت» مبارزه می کند ( تا آنجا که جان خود را در این راه فدا می کند ) از سوی دیگر با جمود و تحجر در می آویزد ؛ و این نیست مگر ناشی از چند بعدی بودن شخصیت و پیمودن صراط مستقیم اسلام که لاجرم با انحرافات مختلف ناسازگار است.


نظام حقوق زن در اسلام

این کتاب ، مجموعه مقالاتی است که استاد شهید ، طی سالهای 45- 46 شمسی در مجله ی زن روز تحت عنوان «زن در حقوق اسلامی» نشر داده اند. این مقالات در پاسخ به سلسله مقالاتی نگارش یافته که در آنها پیشنهاداتی درباره تعویض قوانین مدنی مربوط به حقوق خانواده ارائه شده و مطالبی بر ضد نصوص مُسلـَّم قرآن عرضه گردیده است . استاد مطهری با پاسخهای متقن و مستدل خود به این پیشنهادها در واقع نظام حقوق زن را در مکتب متعالی اسلام طرح و بررسی نموده ، مسائلی همچون خواستگاری، ازدواج موقت، زن و استقلال اجتماعی ،اسلام و تجدد زدگی، مقام زن در قرآن و مسائل متنوع دیگری را مورد بحث و تحقیق عالمانه قرار داده اند. 

اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب
این کتاب مشتمل بر سلسله مقالاتی است از متفکر شهید استاد مرتضی مطهری که در حدود سال 1353 به طور مسلسل در مجله ی « مکتب اسلام » درج می شد. این اثر استاد نیز همچون دیگر آثار آن شهید بزرگوار از غنای محتوا و سلاست بیان برخوردار است . برخی از مهمترین موضوعات طرح شده در این کتاب عبارتند از : اخلاق جنسی و عقاید متفکرین جدید ، ارزیابی اصول سیستم نوین جنسی ، سببهای طغیان و سرکشی قوای نفسانی ، دموکراسی در اخلاق ، رشد شخصیت از نظر غریزه ی جنسی.


بررسی اجمالی نهضت های اسلامی در صد ساله اخیر

این کتاب در دو بخش تنظیم شده است .  در بخش اول ، ضمن مروری گذرا بر جنبشهای اصلاح طلبانه ی صد ساله اخیر، واژه «اصلاح» در فرهنگ اسلامی و مفهوم دست اصلاح طلبی در این فرهنگ انسان ساز مورد بررسی قرار گرفته است . از جمله اصلاح طلبان سده ی اخیر که در این بخش از آنها نام برده شده سید جمال الدین اسد آبادی، شیخ محمد عبده و عبدالرحمان کواکبی می باشد که عمدتاً اصلاح دینی را در جهان تسنن مطرح نموده اند. در انتهای این بخش حرکتهای اصلاحی در جهان تشیع و وجه تمایزآنها با حرکتهای اصلاحی در جهان تسنن که همانا هدایت و رهبری آنها توسط روحانیت شیعه است مورد بحث واقع شده است.

در بخش دوم کتاب، نهضت اسلامی ایران به طور مشخص هدف تحقیق و تتبع قرار گرفته، ماهیت، هدف، رهبری و بالاخره آفات این نهضت به تفصیل بررسی گردیده است. از جمله آفات نهضت می توان به این عوامل اشاره نمود : نفوذ اندیشه های بیگانه، تجدد گرایی افراطی، ناتمام گذاشتن نهضت، رخنه فرصت طلبان، ابهام طرحهای آینده، عدم خلوص.

 پیرامون انقلاب اسلامی

این كتاب مجموعه گزیده ای از یادداشتها، سخنرانیها و مصاحبه های استاد شهید«پیرامون انقلاب اسلامی» كه در قالب پنج سخنرانی به شرح ذیل تنظیم شده است: سخنرانی در دانشكدة الهیات با موضوع: «آزادی تفكر و عقیده» سخنرانی در مسجدالاجواد با موضوع: «ماهیت و عوامل انقلاب اسلامی» مصاحبه در سیمای جمهوری اسلامی: «پیرامون جمهوری اسلامی» مصاحبه دكتر سروش با استاد شهید: «پیرامون جمهوی اسلامی» سخنرانی در مسجد فرشته با موضوعات: عدالت اجتماعی، استقلال و آزادی، معنویت در انقلاب اسلامی و روحانیت و انقلاب اسلامی.

پیرامون جمهوری اسلامی
این کتاب ، مجموعه ای است متشکل از چند بخش. بخش اول عبارت است از یک مصاحبه ی مطبوعاتی که در تاریخ 27/1/58 یعنی دو هفته قبل از شهادت استاد شهید با ایشان انجام شده است. بخش دوم ، مقاله ای است از استاد شهید پیرامون « وظایف حوزه های علمیه». بخش سوم ، شامل یک مقاله ناقص تحت عنوان " نقش بانوان در تاریخ معاصر ایران " و نیز یک سخنرانی تحت عنوان نقش زن در جمهوری اسلامی می باشد که هر دو بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نگارش و ایراد شده است. علت نقص آن مقاله را باید ترور خائنانه استاد دانست، چرا که آن مقاله آخرین نوشته استاد است به طوری که پس از شهادت آن بزرگوار در محل کارشان یافت شده و ایشان قصد داشتند آن را به صورت مقدمه در چاپ جدید کتاب مسئله ی حجاب بگنجانند بخش چهارم این کتاب را یک سخنرانی استاد تحت عنوان  «اهداف روحانیت در مبارزات» تشکیل می دهد که در آبان 1357 یعنی چند ماه قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در دانشگاه صنعتی شریف ایراد شده است . در این سخنرانی، استاد ضمن تأکید بر رهبری بلامنازع امام خمینی (ره)، عدم امکان اتحاد جناح عظیم اسلامی با جناح مارکسیستی ، و مردود بودن آن را از نظر اسلام توضیح داده اند.
بخش پنجم این کتاب ، متشکل از دو سخنرانی استاد شهید درباره ی «آزادی عقیده» است که در پاییز 1348 شمسی در حسینیه ی ارشاد ایراد شده است . بخش ششم نیز یادداشتهایی است از استاد شهید  پیرامون «اسلام و انقلاب» و مسائل دیگر.


آینده انقلاب اسلامی ایران

این کتاب شامل مجموعه سخنرانیها و مصاحبه های استاد شهید آیت ا... مطهری درباره انقلاب اسلامی ایران است که بخش اعظم آن در فاصله زمانی پیروزی انقلاب اسلامی تا شهادت آن عالم ربانی ( یعنی دو ماه و بیست روز ) انجام شده است . دو سخنرانی از این مجموعه در زمان اوج نهضت اسلامی ایراد شده ، اولی تحت عنوان « اهداف روحانیت در مبارزات » که در آبان 1357 در دانشگاه صنعتی شریف در همایشی به نام « همبستگی » صورت گرفته و دومی تحت عنوان « مفهوم آزادی عقیده » در دوم بهمن 1357 در دانشکده الهیات و معارف اسلامی ایراد شده است . این دو سخنرانی ، بخش اول و دوم این کتاب را تشکیل می دهند . از استاد شهید دو سخنرانی دیگر درباره « آزادی عقیده » موجود بود که در سال 1348 در حسینیه ارشاد انجام شده است . که در پایان کتاب به صورت بخش ضمیمه آورده شده است.

بخش سوم این کتاب « تحلیل انقلاب ایران » نام گرفته است که مجموع دو سخنرانی همراه با پرسش و پاسخ آن متفکر شهید است و در فروردین 1358 در انجمن اسلامی پزشکان و در محل مسجد الجواد تهران ایراد شده است . بخش چهارم ، مجموع سخنرانیهای آن شهید عزیز در موضوع « آینده انقلاب اسلامی ایران » است که در اسفند 1357 در محل مسجد فرشه تهران صورت گرفته و شامل هفت سخنرانی است در این موضوعات : ماهیت انقلاب ایران ، ریشه های انقلاب اسلامی ، عدالت اجتماعی ، استقلال و آزادی ، معنویت در انقلاب اسلامی ، روحانیت و انقلاب اسلامی ، نقش زن در جمهوری اسلامی . همچنین دو مقاله از استاد وجود داشت یکی با عنوان « وظایف حوزه های علمیه » و دیگری با عنوان « نقش بانوان در تاریخ معاصر ایران » که اولی پس از بحث « روحانیت و انقلاب اسلامی » و دومی پس از بحث « نقش زن در جمهوری اسلامی » درج گردیده است .

بخش پنجم این کتاب « درباره جمهوری اسلامی » و شامل یک مصاحبه مطبوعاتی و سه مصاحبه تلویزیونی است . در ابتدای مصاحبه های تلویزیونی مطلبی از یادداشتهای استاد درباره شبهاتی که درباره « جمهوری اسلامی » مطرح است آورده شده است .

کتاب با یک « دیباچه » آغاز شده که شامل قطعه شعری از استاد شهید در غم فراق امام خمینی که آن را در ایام حبس در زندان موقت شهربانی پس از قیام 15 خرداد سروده اند . و نیز شامل متن خیر مقدم به امام خمینی در فرودگاه مهرآباد تهران است که به قلم آن فیلسوف و مجاهد شهید به رشته تحریر در آمده است .

بخش عمده این کتاب قبلاً به صورت کتابهای پیرامون انقلاب اسلامی و پیرامون جمهوری اسلامی منتشر شده است

خدمات متقابل اسلام و ایران
این کتاب تکمیل شده  و تفصیل یافته ی  نُه جلسه سخنرانی است که در ماه محرم و صفر سال 1388 قمری (1346 شمسی) توسط استاد شهید  ایراد شده است . مطالب بحث شده در این سخنرانی ها مجموعاً در سه بخش: اسلام از نظر ملیت ایران، خدمات اسلام به ایران ، و خدمات ایران به اسلام ، تدوین یافته است . 
در بخش اول به این پرسش پاسخ داده شده است که آیا هیچ گونه تضاد و تناقضی میان احساسات مذهبی و احساسات ملی ما ایرانیان وجود ندارد یا اینکه اساساً دارای دو نوع احساس متضاد (مذهبی و ملی) می باشیم؟ برای پاسخ به این پرسش ، موضوعاتی چون ناسیونالیسم، مقیاس ملیت، داعیه ی جهانی اسلام، مذهب تشیع ، و مطالبی از این دست مورد بحث و بررسی واقع شده است. 
بخش دوم متکفل پاسخ به پرسش دیگری است و آن اینکه دین اسلام آنگاه که در چهارده قرن پیش به ایران وارد شد، چه تحولات و دگرگونیهایی در میهن ما به وجود آورد و آیا اصولاً ورود اسلام به ایران برای این کشور موهبت بود یا فاجعه؟ جهت پاسخ به این پرسش، ابتدا افکار و عقاید مذهبی عامه مردم ایران در زمان ظهور اسلام مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است و از جمله به آیین های زردشتی ،مسیحی، مانوی، مزدکی ،بودایی و عقاید آریایی پرداخته شده است. همچنین نظام اجتماعی، خانوادگی و اخلاقی ایران قبل از اسلام ، تحت بررسی قرار گرفته و تأثیر اسلام بر آنها مورد ارزیابی واقع شده است. مسئله ی کتاب سوزی درایران و مصر به وسیله مسلمانان فاتح ، از جمله مسائلی است که در همین بخش در میان نهاده شده و استاد شهید بی پایگی این مدعا را مستدلاً به اثبات رسانده اند. فصل «کارنامه ی اسلام در ایران » در واقع ، ماحصل و نتیجه ی نهایی مباحث طرح شده در بخش دوم است. در این فصل رها وردهای ارزشمند اسلام برای ایران بیان شده است . 
در بخش سوم ، به پرسش دیگری پاسخ داده شده و آن اینکه ایرانیان چه نقشی در نشر و بسط تعالیم دین اسلام داشته اند و انگیزه ایرانی در این خدمات چه بوده است ؟ برای پاسخ به این پرسش ، خدمات گسترده ی ایرانیان مسلمانان در هند، کشمیر، چین ، مغرب و شمال آفریقا مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین از عالمان علوم اسلامی همچون علم قرائت ، علم تفسیر، حدیث و روایت ، فقه و فقاهت ، فلسفه و حکمت ، عرفان و تصوف که اصلاً ایرانی بوده اند نام برده شده و خدمات علمی ایشان در طی قرون متمادی مورد بررسی و کنکاش قرار گرفته است. خلاصه آنکه ، با مطالعه کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران، خواننده به این نتیجه روشن دست خواهد یافت که «مسائل مشترک اسلام و ایران ، هم برای اسلام افتخار آمیز است هم برای ایران؛ برای اسلام به عنوان یک دین که به حکم محتوای غنی خود ملتی باهوش و متمدن و صاحب فرهنگ را شیفته ی خویش ساخته است، و برای ایران به عنوان یک ملت که به حکم روح حقیقت خواه و بی تعصب و فرهنگ دوست خود ، بیش از هر ملت دیگری در برابر حقیقت خضوع کرده و در راهش فداکاری نموده است.»

سیری در نهج البلاغه

این کتاب ، مجموع مقالات متسلسلی است که در سالهای 51-52 در مجله ی «مکتب اسلام» توسط استاد شهید مطهری به رشته تحریر در آمده و سپس به صورت کتاب به دست چاپ سپرده شده است . این کتاب دارای مقدمه و هفت بخش است. نویسنده در مقدمه ی کتاب ، شرح آشنایی و انس خود را با نهج البلاغه به تفصیل بیان می کند و می نویسد: «باید بدانیم که سخن علی (ع) چه از نظر صورت و چه از نظر معنی محدود به هیچ مکانی نیست، انسانی و جهانی است» .

بخش اول: در این بخش به نهج البلاغه به عنوان «كتابی شگفت» و امتیازات آن همچنین «تاثیر و نفوذ» و «در آیینه‌ این عصر» اشاره شده است و در انتها به عنوان شاهكارها علی در میدان های گوناگون مباحث و موضوعات و نگاهی كلی به آن مطالبی آمده است.

 بخش دوم: الهیات و ماوراء الطبیعه، ارزش تعقلات فلسفی در مسائل ماوراء طبیعی، ذات و صفات پروردگار، مقایسه و داوری.

بخش سوم: سلوك و عبادت: ترسیم چهرة عبادت و عباد در نهج البلاغه بخش چهارم:‌حكومت و عدالت، اعتراف به حقوق مردم،‌ حكمران امانتدار است نه مالك بخش پنجم: اهل بیت و خلافت،‌ احقیت و اولویت، انتقاد از خلفا، عثمان. بخش ششم: موعظه و حكمت، عمده ترین بخشهای نهج البلاغه، تقوا مصونیت است نه محدودیت، زهد و پارسایی، زهد اسلامی و رهبانیت مسحی، زاهد و راهب، زهد و آزادگی، زهد و معنویت، زهد. بخش هفتم: دنیا و دنیاپرستی، رابطه انسان و جهان، ارزش دنیا از نظر قرآن و نهج البلاغه، وابستگیها و آزادگیها، خودزیانی و خود فراموشی، نكاتی چند.

حج
این کتاب گزیده ای از یادداشتهای استاد شهید درباره حج و مسائل مرتبط با آن می باشد. در این کتاب نقش حج در وحدت و تفاهم مسلمانان ، فایده و لزوم درس اخلاق برای مسافران حج ، کعبه و نقش اجتماعی آن، احرام و فلسفه ی آن ، اسرار حج و مطالب جالب و خواندنی دیگر مورد بحث قرار گرفته است . بدیهی است که اگر استاد قصد داشتند کتابی مستقل درباره حج بنگارند ، بسیار کامل تر و غنی تر از این کتاب – که صرفاً گزیده ای از یادداشتهای ایشان است – می گردید. در عین حال مسائل و مباحث طرح شده در این کتاب نیز به نوبه ی خود می تواند برای اقشار مختلف و به ویژه اهل تحقیق و پژوهش ، آموزنده و راهگشا باشد.

جهاد 
این کتاب حاصل چهار جلسه ی سخنرانی استاد شهید است که در سال 1350 شمسی در مسجد الجواد (تهران) در جمع عمومی و به طور هفتگی ایراد شده است . بحث کلی کتاب ، پیرامون مفاد و مضمون آیه 29 از سوره توبه می باشد که به لزوم نبرد مسلمانان با بعضی از اهل کتاب (که خصوصیات آنها در آیه ی مبارکه آمده است )تصریح دارد. از جمله مطالبی که در این کتاب در ارتباط با موضوع یاد شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است می توان به این مطالب اشاره نمود: مطلق یا مقید بودن جنگ با اهل کتاب، فلسفه و هدف جهاد، تفاوت میان مشرک و غیر مشرک، پیمان با کفار، جنگ دفاعی، حقوق انسانیت، جنگ برای رفع مانع از ایمان و توحید، مقیاس حقوق شخصی و حقوق عمومی، آزادی فکر یا آزادی عقیده ، جزیه.


آشنایی با قرآن (۱۲-۱)

مجموعه آشنایی با قرآن ، سلسله مباحث تفسیری استاد شهید در سالهای قبل از پیروزی انقلاب اسلامی است که عمدتاً در بین سالهای 1350 تا 1355 شمسی در سلسله جلسات عمومی تفسیر قرآن  انجام شده است .

جلد اول این مجموعه مقدمه و پیش درآمدی بر این سلسله مباحث محسوب می شود که در آن  به مسائلی همچون زبان قرآن ، مخاطبهای قرآن ، عقل از دیدگاه قرآن و ... پرداخته شده است . در مجلدات بعد ، تفسیر آیاتی از برخی سوره های قرآن از جمله حمد ، بقره ، انفال ، توبه ، نور ، زخرف ، دخان و .. ارائه شده است. ویژگی ممتاز این مباحث ، توجه به مسائل و موضوعات اجتماعی – سیاسی روز در حین تفسیر آیات قرآنی است که موجب تازگی و زنده بودن این مباحث گردیده است.

آشنایی با قرآن(1)" نخستین جلد از مجموعه آشنایی با قرآن است که استاد شهید در آن مباحثی پیرامون شناخت قرآن، شرایط آشنایی با قرآن، آشنایی با زبان قرآن، مخاطبهای قرآن، عقل از دیدگاه قرآن، منشأهای خطا از نظر قرآن، نظر قرآن درباره قلب مطرح کرده است.

تفسیر سوره حمد و تفسیر سوره بقره موضوعات جلد دوم آشنایی با قرآن است که در جلسات هفتگی موسوم به "جلسه یزدیها" در سالهای 56 و 57 در نقاط مختلفی از تهران ایراد شده است.و ذیل آنها بحث‌های مهمی چون نفاق، شرک و توحید، اعجاز قرآن و معجزات پیغمبر اسلام(ص) بیان شده است.

 

جلد سوم این كتاب(تفسیر آیاتی از سوره های انفال و توبه) مشتمل بر چهارده جلسه درس با برخی موضوعات به شرح ذیل می باشد: 1-معنی شكر، خیانت به اجتماع، تقوا و گشایش در كار و روشن بینی 2-اثر تقوا در دنیا،‌ اثر اخروی تقوا، امداد الهی درهجرت رسول اكرم، معنی مكر 3-نقاشی روحیه ها، انواع عذاب 4-ایمان، انفاق، اثر امتحان الهی، فسفه جهاد در اسلام 5-موارد اختلاف شیعه و اهل تسنن، خمس 6-انفاق چیست؟ 7-آداب جهاد 8-تبدیل جلال معنوی به شوكت مادی توسط خلفای اسلامی 9-چرا به «مردن» می گوییم «وفات» ، مسأله روح،‌ عالم برزخ 10-آیات محكم و متشابه، منطق جبر و تفویض، شاهدی از دعای كمیل 11-شرافت انسانی، فلسفه مجازات مجرم، لزوم تهیه نیرو 12-مسأله صلح،‌ همكاری و همدلی، داستان مرحوم فیض و مرد زاهد 13-ولاء مثبت و منفی، مهاجرین،‌ انصار، كفار، مسأله هجرت،‌ عقد اخوت 14-چرا سوره برائت فاقد بسم الله است؟ آزادی عقیده، فرق علم و عقیده

جلد چهارم این كتاب مشتمل بر سیزده جلسه تفسیر سوره نور توسط استاد شهید می باشد كه اهم برخی مطالب آن به شرح ذیل است: عفاف از نظر قرآن، مسأله اذان، پوشش، آیه نور، اصل هدایت، تفاوت منطق عرفانی قرآن با برخی عرفانها، سرنوشت عمل كافر، تسبیح و تحمید موجودات، معنی توحید، تمثیل مولوی، نظریه تبدل انواع.

استاد مطهری در این جلد مطالب مهمی همچون مسأله عفاف، ازدواج در سیستم فرنگی و سیستم اسلامی و مسأله چشم چرانی را به تفصیل و در حجمی بیشتر از جلدهای دیگر ارائه کرده است.

جلد پنجم مجموعه آشنایی با قرآن نیز پنج سوره از قرآن به نام‌های زخرف، دخان، جاثیه، فتح و قمر تفسیر شده و موضوعاتی مانند معاد جسمانی و روحانی، شفاعت، جبر و تفویض، آهنگ پذیری آیات قرآن و سعد و نحس ایام در روایات، در این کتاب مورد بحث و بررسی واقع شده است

اهم برخی مطالب آن به شرح ذیل می باشد: تعصب قبیله ای، معیار دوستیها، معنای خلیل، تعبیر«ارث» در قرآن، حقیقت، غذای روح انسان، برهان قرآن در مسأله فرزند نداشتن خدا، شفاعت مثبت، تعبیر «فرق» در قرآن، انواع تربیت، كلمه «لعب»، درخت «طوبی» درخت «زقوم»، تنزیل قرآن، اصرار برگناه كبیره، پیغمبر(ص) شاهد است، معنای«بیعت»، آهنگ‌ آیات، عوامل بقای قرآن، ارتباط بین خوبی و بدی اعمال با حوادث عالم،‌ تفاوت تفأل با تطهیر.

برخی مطالب جلد ششم این كتاب (تفسیر سوره های الرحمن،واقعه،حدید،حشر،ممتحنه) بدین شرح است: معنی «رحمن» و «رحیم»، تعلیم قرآن، نعمت «بیان» سجده گیاه و درخت،‌ حدیث «سلسلة الذهب» خلقت زمین برای مردم، خلقت «انسان» و «جن» ، معنای كلمه «سلطان» واژه «ناحیه»، ترس از مقام پروردگار، توصیف اهل بهشت. معنای كلمه «وقوع» ، زلزلة قیامت، تعریف «سابقین»، جایز بودن تدبر در معنی آیات نعمتهای اصحاب الیمین راه پیغمبر یكی است، رهبانیت، بدعت در مسیحیت، روشنایی قلب، ایثار «انصار» تقوا یا خود نگهداری، ضمیر «هو» دربارة خداوند، اسماء الهی، تكبر بالحق، فرق اساسی اسلام با مسیحیت در موضوع ایمان و رابطه انسانها با یگدیگر، فرصت طلبی دشمنان كلمه «اسوه» ازدواج ابتدایی مسلمان با غیر مسلمان،‌ مهر، علل آزمایش ایمان زنان،‌ بیعت زنان و شرایط آن، مسأله و لاء كفار،‌ خصوصاً یهود.

در جلد هفتم این كتاب(تفسیر سوره های صف،جمعه،منافقون،تغابن)، به تناسب آیات، برخی موضوعات اجتماعی سیاسی مانند نماز جمعه و مسأله نفاق مورد بحث قرار گرفته است.

برخی از اهم مطالب جلد هشتم كتاب (تفسیر سوره های طلاق، تحریم، ملك و قلم)به شرح ذیل می باشد: افراط مسیحیت كاتولیكی در مسأله طلاق، تقوا و خروج از مشكلات، شكستن مزرهای الهی به زیان خود انسان است، مسأله هفت آسمان و هفت زمین، توضیحات تاریخ و حدیث، مسئولیت نسبت به خاندان خود، جهاد با منافقین، معنی ملك، نظام خلقت، معنی خوف خدا، انكار الهی، اصل التفات، معنی «ن»، دو نوع تصالح و تساهل،‌ داستان باغداران، قیاس كردن وضع آخرت با وضع دنیا، مستی نعمت.

جلد نهم تفسیر سوره های حاقه،معارج،نوح و جن می باشد.

جلد دهم مشتمل بر تفسیر سوره های مزمل ،مدثرو قیامت قرآن کریم است.در پایان چند جلسه اول به مناسبت تقارن با ماه محرم و صفر درباره حادثه کربلا بحث شده که این مطالب عینا در کتاب آورده شده است.

جلد یازدهم شاما تفسیر سوره های دهر(انسان)،مرسلات ،نباو نازعات است که جمعا مشتمل بر چهارده جلسه می باشد.

جلد دوازدهم از مجموعه "آشنایی با قرآن"، مشتمل بر تفسیر سوره‌های عبس، تکویر، انفطار، مطففین، انشقاق، بروج، طارق و سلسله جلسات تفسیر قرآن شهید مطهری در منطقه قلهک تهران است. در این اثر به تناسب آیات، برخی مطالب تاریخی و اجتماعی نیز نقل شده ‌است. از موضوعات این مجلد می‌توان به شأن نزول سوره‌ها، نقش تعلیم و تربیت در سرنوشت انسان، آزادی تفکر، معنی عدل و توازن، استدلال بر معاد با یک تشبیه، روز آشکار شدن باطن‌ها، تقسیم مردم به دو گروه و دعای مکارم‌الاخلاق اشاره‌کرد.

مسئله ی شناخت

موضوع «شناخت» از جمله موضوعهای محوری در مکاتب فلسفی جهان به شمار می آید. استاد شهید نیز با توجه به اهمیت این موضوع و نقشی که می تواند در تبیین معارف اسلامی داشته باشد، طرح و بررسی آن را به ویژه در میان نسل جوان و قشر تحصیل کرده که تشنه ی آموختن است ، امری لازم می دانستند . این کتاب نیز که مجموعه ای است مشتمل بر ده  جلسه سخنرانی از استاد شهید که در محرم سال 1397 هجری قمری  در کانون توحید(تهران) ایراد شده است، در واقع پاسخی درخور به نیاز فکری آن دوران محسوب می شود؛  نیازی که امروز و هر روز دیگر ذهن انسان جستجوگر مسلمان را به تلاش برای دستیابی به حقیقت فرا می خواند . در این کتاب مطالبی همچون امکان شناخت ، ابزار های شناخت، منابع شناخت ،  مراحل و درجات شناخت، مکانیسم تعمیم شناخت حسی و .. مورد بحث و بررسی قرا رگرفته است .





نوع مطلب : معرفی آثار شهید مطهری، 
برچسب ها :
          
جمعه 26 اسفند 1390





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی



استخاره آنلاین با قرآن کریم