تبلیغات
اندیشه مطهری - معرفی اجمالی آثار استاد شهید مطهری (1)
اندیشه مطهری
بررسی آثار و اندیشه های استاد شهید
صفحه نخست       رایانامه          ارتباط با مدیران وبلاگ              ATOM            طراح قالب
شناسنامه شهید مرتضی مطهری شهید مطهری و دوستان شهید مطهری و دانشجویان شهید مطهری و دانشگاه شهید مطهری و وسایل شخصی
درباره وبلاگ


بشر امروزی از نظر علمی و فکری پا به جایی نهاده که آهنگ سفر افلاک کرده و سقراطها و افلاطونها باید افتخار شاگردی اش را بپذیرند اما از نظر روح و خوی و منش ، یک « زنگی مست تیغ بران به دست » بیش نیست .


مدیران وبلاگ : محمد سلیمی-قاسم رجبی
نظرسنجی
تا چه میزان این وبلاگ را در معرفی آثار، شخصیت و روحیات شهید مطهری موثر می دانید؟





داستان راستان (۲-۱)
این کتاب یک مجموعه دو جلدی است.جلد اول شامل 75 داستان برگرفته از کتب حدیث ،  کتب رجال ،  تراجم ، تواریخ و سـِیر است. قهرمان داستانها  ،غالباً پیشوایان بزرگ دین ، یا شخصیتهای بزرگوار علمی و فقهی می باشند. به همین دلیل این کتاب " داستان راستان " نام گرفته است. این داستانها علاوه بر آنکه عملاً می تواند راهنمای اخلاقی و اجتماعی سودمندی باشد، خواننده را نیز از این رهگذر با حقیقت و روح تعلیمات اسلامی آشنا می کند.

جلد دوم مجموعه " داستان راستان " شامل 50 داستان است که  مانند جلد اول غالباً از کتب حدیث و تاریخ اقتباس شده است.

حکمتها و اندرزها (۲-۱)
این کتاب ، مجموعه ای است مشتمل بر مقالاتی از استاد شهید که در سالهای 1339 تا 1341 هجری شمسی برای یک برنامه ی عمومی آشنایی با فرهنگ اسلامی و جهت ایراد به صورت گفتار و خطابه به رشته تحریر درآمده است و بیشتر مطالب آن پیرامون راه و رسم زندگی و دستورات اسلام در این باب است. از نظر مقایسه با سایر آثار استاد می توان گفت ، این اثر از یک سو شبیه به کتاب بیست گفتار است و از سوی دیگر با کتاب داستان راستان شباهت دارد. 
برخی از عناوین و مباحث طرح شده در جلد اول کتاب عبارتند از : بردگان و آزادگان، ارکان سعادت بشر، ایمان و عمل صالح، خواری معصیت و عزت طاعت، محاسبه ی نفس، حق و تکلیف، روش سیاسی علی (ع)، دشمنان عقل، تقوا و روشن بینی، لزوم همگامی کار و دانش، فقر معنوی.
حماسه ی حسینی (۲-۱)
حماسه ی حسینی مجموعه ای است مشتمل بر کلیه ی سخنرانیها و یادداشتهای استاد شهید آیت الله مطهری درباره حادثه کربلا. جلد اول این مجموعه شامل سخنرانیهاست.
این کتاب  شامل هفت فصل است. فصل اول تحت عنوان «حماسه ی حسینی» مجموعه ی سه سخنرانی استاد شهید تحت همین عنوان است که در حدود سال 1347 هجری شمسی در حسینیه ی ارشاد ایراد شده است.
فصل دوم را سخنرانیهای استاد ، تحت عنوان «تحریفات در واقعه ی تاریخی کربلا» تشکیل می دهد. این سخنرانی ها در فروردین ماه 1348 هجری شمسی ، برابر با محرم 1389 هجری قمری در حسینیه ی ارشاد ایراد شده است . 
«ماهیت قیام حسینی» ، فصل سوم این کتاب را تشکیل می دهد. توضیح اینکه در سال 1356 هجری شمسی ، استاد سخنرانیهایی تحت عنوان «مسئله ی شناخت» در کانون توحید (تهران) ایراد کردند. از آنجا که زمان آن سخنرانی ها مقارن با دهه اول محرم بود، در سه جلسه ای که مصادف با شبهای تاسوعا و عاشورا بود، نیمی از وقت به بحث درباره حادثه کربلا اختصاص داده شد. مجموعه آن سه نیم جلسه این فصل را تشکیل می دهد و عنوان آن نیز از یادداشتهای استاد اخذ شده است . 
فصل چهارم را یک سخنرانی آن شهید بزرگوار تحت عنوان «تحلیل واقعه ی عاشورا» تشکیل می دهد. این سخنرانی در سال 1356 در یکی از جلساتی که به طور هفتگی در برخی منازل برقرار و موسوم به «جلسه یزدیها» بود ایراد شده است . 
«شعارهای عاشورا» (سخنرانی معروف استاد که توأم با گریه شدید ایشان است) فصل پنجم این کتاب را تشکیل می دهد. این سخنرانی در روز عاشورا و در حدود سال 1352 در مسجد جامع نارمک تهران ، ایراد گردیده است. 
فصل ششم این کتاب ، مجموع هفت جلسه سخنرانی استاد شهید تحت عنوان «عنصر امر به معروف و نهی از منکر در نهضت حسینی» است که در محرم 1390 هجری قمری برابر با اسفند 1348 و فروردین 1349 هجری شمسی در حسینیه ی ارشاد ایراد شده است. در این فصل ، علاوه بر موضوع مذکور، به طور کلی اصل «امر به معروف و نهی از منکر» مورد بحث واقع شده که در خلال آن، مسائل اجتماعی و سیاسی روز ،  از جمله کارنامه مسلمین در مسئله فلسطین بررسی شده است. 
«عنصر تبلیغ در نهضت حسینی»  فصل هفتم این کتاب را تشکیل می دهد. این فصل مجموع هفت سخنرانی استاد ، تحت همین عنوان است که در سال 1350 شمسی و در ماه محرم در مسجد «جاوید» تهران ایراد شده است . در این فصل به طور کلی «تبلیغ در اسلام» نیز مورد بحث واقع شده است. 

جلد دوم این کتاب شامل نوشته ها و یادداشتهایی از استاد شهید آیت الله مرتضی مطهری در این باب است . این کتاب ، حاوی مطلبی است که استاد شهید به مرور ایام نگاشته اند و هدف از این نگارش، یادداشت مطالب قابل توجه ، جهت مراجعه ی بعدی و یا آمادگی برای سخنرانی بوده است. این مطالب از نظر اجمال و تفصیل متفاوت می باشند ، به طوری که برخی از آنها به صورت یک مقاله است و برخی دیگر چند سطری بیش نیست و در موارد اندکی مطلب با اشاره ، بیان شده است. 
کتاب حاضر ، شامل هشت فصل است که موضوع برخی از آنها همان موضوع سخنرانی هایی است که در جلد اول این مجموعه به چاپ رسیده ، تفاوت اصلی  در گفتار و نوشتار بودن آنها و برخی مطالب اختصاصی است و به تعبیر دیگر این فصول در جلد اول و دوم مکمل یکدیگرند.

آزادی معنوی مجموعه ای است مشتمل بر پانزدهسخنرانی از استاد شهید آیت الله مطهری که در زمان ها و مکانهای مختلف ایراد شده اند و وجه مشترک همه ی آنها این است که موضوع آنها مسائل معنوی و مربوط به خود سازی و تزکیه نفس است ، اگر چه در خلال سخنرانی ها گاه به مسائل اجتماعی نیز اشاره شده است. مطالعه ی این کتاب ، گذشته از اینکه خواننده را با بُعد معنوی شخصیت استاد شهید مطهری آشنا می سازد ، وی را گام به گام به سوی خود سازی و تقوا حرکت می دهد و در واقع نوعی سلوک معنوی است. برخی از موضوعات طرح شده در این کتاب عبارتند از: آزادی معنوی ، عبادت و دعا ، هجرت و جهاد ، بزرگی و بزرگواری روح ، مکتب انسانیت.

ده گفتار 
این کتاب ، مشتمل بر نُه سخنرانی و یک مقاله است. گفتار اول تا گفتار هفتم  ، شامل سخنرانی هایی است که در فاصله ی مهر ماه 1339 تا مهر ماه 1341 شمسی ، در محفلی ماهانه به نام «انجمن ماهانه ی دینی» در تهران ایراد شده است . عناوین این جلسات از این قرار است : تقوا (دوجلسه)، امر به معروف و نهی از منکر، اصل اجتهاد در اسلام، احیای فکر دینی، فرضیه ی علم، رهبری نسل جوان . گفتارهای هشتم و نهم تحت عنوان «خطابه و منبر» در حدود سالهای 39-41 شمسی در انجمن اسلامی مهندسین ایراد شده و در کتابی به نام گفتار عاشورا در همان سالها چاپ و منتشر گردیده است. بخش آخر کتاب نیزبه مقاله ی «مشکل اساسی در سازمان روحانیت» اختصاص یافته است. این مقاله در سال 1341 شمسی در کتابی به نام " بحثی درباره ی مرجعیت و روحانیت " چاپ و منتشر شد. 
پانزده گفتار 
این کتاب مجموعه ای است مشتمل بر پانزده سخنرانی استاد شهید آیت الله مطهری در زمان ها و مکانهای مختلف و از سنخ کتابهای " ده گفتار"  و " بیست گفتار"  از آن متفکر شهید می باشد که در زمان حیات ایشان منتشر شده است. مطالب این کتاب بسیار متنوع و جالب توجه و مورد نیاز امروز ماست و همچون سایر آثار استاد از اتقان ، استقامت رأی و ابتنا بر کتاب و سنت برخوردار است. برخی از اهم موضوعات طرح شده در این کتاب عبارتند از: مسئله نفاق ، روابط بین الملل اسلامی، لزوم تعظیم شعائر اسلامی ،نهضت آزادیبخش اسلام ، واسلام و نیازهای جهان امروز.

بیست گفتار 
این کتاب مجموعه ای است مشتمل بر بیست سخنرانی متفکر شهید استاد مرتضی مطهری که بین سالهای 1387 تا 1382 قمری برابر با 1338 تا 1341 شمسی برای عموم ایراد شده و در زمان حیات استاد به چاپ رسیده است. 
این کتاب نیز همچون دیگر آثار آن متفکر گرانقدر از بیانی روان و محتوایی غنی همراه با نکات بدیع برخوردار است، ضمن اینکه مسائل مورد بحث، مسائلی است که همواره برای جامعه ی اسلامی مطرح می باشد و اذهان جستجوگر به دنبال پاسخهای مناسب برای آن مسائل هستند.
عناوین این بیست سخنرانی عبارتند از: 1-عدالت از نظر علی علیه السلام 2-اصل عدل در اسلام 3-مبانی اولیه حقوق از نظر اسلام 4-احترام حقوق و تحقیر دنیا 5-تفاوتهای بجا و تفاوتهای بیجا 6-رزاقیت الهی 7-امام صادق علیه السلام: به اصول ثابت و متغیر طرز زندگی امام، فلسفة زهد و اوضاع سیاسی و اجتماعی آن عصر پرداخته است. 8-امام موسی بن جعفر: شخصیت امام و رفتارش در زندان 9-شدائد و گرفتاریها: شدائد، و امتحان الهی 10-فوائد و آثار ایمان 11-نظر دین درباره دنیا 12-نظر اسلام درباره دنیا 13-پرسشهای دینی: غریزه پرسش، سوال كننده های حرفه ای 14-عقل و دل 15-درسی كه از فصل بهار باید آموخت 16-قرآن و مسأله تفكر 17-استدلال قرآن به مسأله حیات بر توحید 18-دعا 19-دستگاه ادراكی بشر 20-انكارهای بیجا: غرور و علم ناقص، دو پیمان خدا از بشر، حد خود را شناختن.

سیری در سیره نبوی
این کتاب دارای سه بخش است. بخش اول که « دیباچه» نام گرفته است شامل دو مقاله تحت عنوانهای «دعوتهای سه بعدی» و «موج اسلامی» به قلم متفکر شهید استاد مرتضی مطهری است. این دو مقاله در اصل ، مقدمه های جلد اول و دوم کتاب " محمد خاتم پیامبران "  است که این کتاب مجموعه مقالاتی از چند تن از نویسندگان اسلامی است و در سال 1364 هجری شمسی برابر با 1387 هجری قمری به مناسبت آغاز پانزدهمین قرن بعثت از سوی مؤسسه ی حسینیه ی ارشاد منتشر گردیده است . 
بخش دوم که قسمت اصلی کتاب می باشد مشتمل بر هشت سخنرانی استاد شهید تحت عنوان «سیره نبوی» است که در ایام فاطمیه سال 1396 هجری قمری ، مطابق با فروردین 1354 هجری شمسی در مسجد جامع بازار تهران ایراد شده است . عنوان اولیه ی این بحث« منابع شناخت از نظر اسلام» بوده است که استاد پس از برشمردن چند منبع ، سیره اولیاء دین را نیز به عنوان یکی از منابع شناخت از نظر اسلام معرفی نموده و از آنجا وارد بحث « سیره ی نبوی» می شوند . قبل از ورود به این بحث ، استاد شهید بحث کوتاهی پیرامون این فکر انحرافی که «ما قادر به پیروی از اولیاء دین نیستیم» دارند . این بحث  مقدمه ی  آن هشت جلسه سخنرانی قرار داده شده است. 
بخش سوم این کتاب که «ضمیمه» نام گرفته است متشکل از یک سخنرانی و ترجمه صد سخن از پیامبر (ص) می باشد. سخنرانی مذکور تاریخچه ای است از زندگی رسول اکرم (ص) و نیز تحلیل سخنانی چند از آن بزرگوار که در هفدهم ربیع الاول مصادف با زاد روز پیامبر (ص) و امام صادق (ع) ،  در حدود سال 1348 هجری شمسی در حسینیه ی ارشاد ایراد شده است .

سیری در سیره ی ائمه اطهار (علیهم السلام)
این کتاب ، مشتمل بر یک مقدمه و هشت فصل است . موضوع همه آنها سیره ی ائمه ی اطهار علیهم السلام- خصوصاً از نظر چگونگی برخورد با مسئله ی خلافت و حکومت- می باشد. فصل اول را یک سخنرانی تحت عنوان «مشکلات علی علیه السلام» تشکیل می دهد که در تاریخ 30/8/49 مطابق با 21 رمضان 1390 در حسینیه ی ارشاد ایراد گردیده است . فصل دوم متشکل از دو سخنرانی درباره «صلح امام حسن علیه السلام» در بهار 1350 ه.ق و در انجمن اسلامی پزشکان می باشد. فصل سوم، بحث کوتاهی است درباره امام زین العابدین علیه السلام که استاد شهید در ادامه ی سخنرانی «خرافه ی سیزده» که در تاریخ 13/1/1349 برابر با 25 محرم 1390 ه.ق  در حسینیه ی ارشاد انجام شده است ، به تناسب زمان ایراد نموده اند. 
فصل چهارم، شامل بحثی درباره ی «امام صادق علیه السلام و مسئله خلافت» است که به دنبال بحث « صلح امام حسن علیه السلام» و بحث «مسئله ی ولایتعهدی امام رضا علیه السلام» طی دو سخنرانی در انجمن اسلامی پزشکان ایراد گردیده است. فصل پنجم را یک سخنرانی تحت عنوان «موجبات شهادت امام موسی کاظم علیه السلام» تشکیل می دهد که تاریخ ایراد آن 4/7/1349 مطابق با 24 رجب 1390 و محل آن حسینیه ارشاد بوده است. 
فصل ششم مشتمل بر بحثی پیرامون «مسئله ی ولایتعهدی امام رضا علیه السلام» است که طی دو سخنرانی ،در انجمن اسلامی پزشکان ایراد شده است . بخش هفتم را «سخنی درباره ی امام حسن عسکری علیه السلام» تشکیل می دهد که استاد شهید ، آن را در ادامه یکی از سخنرانی های «سیره ی  ی نبوی» در سال 1354 و در مسجد جامع بازار تهران به مناسب سالگرد ولادت آن حضرت بیان کرده اند. فصل هشتم ، متشکل از دو سخنرانی پیرامون حضرت مهدی علیه السلام می باشد که اولی تحت عنوان «عدل کلی» در تاریخ 24/7/1349 مطابق با چهاردهم شعبان 1390 در حسینیه ی ارشاد ایراد شده، و دومی به فاصله یک هفته ، تحت عنوان «مهدی موعود» در همان مکان انجام گرفته است.

جاذبه و دافعه ی علی علیه السلام 
این کتاب ، مجموعه ای است از چهار سخنرانی که در روزهای 18 تا 21 ماه مبارک رمضان سال  قمری 1388 در حسینیه ی ارشاد ایراد شده است . این کتاب ، مشتمل است بر یک مقدمه و دو بخش است . در مقدمه کلیاتی درباره ی جذب و دفع به طور عموم و جاذبه و دافعه ی انسانها به طور خصوصی بحث شده است. در بخش اول، جاذبه علی علیه السلام – که همواره دلهایی را به سوی خود کشیده و می کشد- ، و فلسفه ی آن و فایده و اثر آن، موضوع بحث قرار گرفته است. در بخش دوم، دافعه ی نیرومند آن حضرت که چگونه عناصری را به سختی طرد می کرد و دور می انداخت، توضیح و تشریح شده است؛ ثابت شده که علی علیه السلام دو نیرویی بوده است و هر کس که بخواهد در مکتب او پرورش یابد باید دو نیرویی باشد.

ولاءها و ولایتها

این كتاب در اصل مقاله ای بوده است به قلم متفكر شهید استاد مطهری كه در سال 1347 هجری شمسی در كتاب «محمد (ص) خاتم پیامبران» به چاپ رسید و پس از آن در زمان حیات استاد نیز به صورت رساله ای كوچك منتشر گردید كه از پنج گفتار به شرح ذیل تشكیل یافته است: 1-واژه «ولی» 2-ولاء منفی 3-ولاء اثباتی عام 4-ولاء اثباتی خاص 5-انواع ولاء اثباتی خاص كه به چهار قسمت اشاره شده است: 1-ولاء محبت یا ولاء قرابت 2-ولاء امامت و پیشوایی روحانی و دینی 3-ولاء زعامت و رهبری اجتماعی 4-ولاء تصرف یا ولاء غیبی و ملكوتی. این مقاله در كتاب «شش مقاله» استاد مطهری نیز آورده شده است.

خاتمیت

این كتاب مشتمل بر ده جلسه سخنرانی استاد شهید تحت عنوان "خاتمیت" است كه در حدود سال 47 شمسی در حسینیه ارشاد ایراد شده است. عناوین مباحث مطرح شده به شرح ذیل می باشد: 1-خاتمیت در قرآن و حدیث 2-علم و عقل، جانشین نبوت تبلیغی 3-فلسفه ختم نبوت تشریعی 4-تعلیمات اسلام و هدفهای پایان ناپذیر 5-جبر تاریخ و جاویدان ماندن اسلام 6-نقش علما در دین خاتم 7-صفات علمای جانشین انبیاء غیر مشرع 8-اركان خاتمیت 9-استعداد پایان ناپذیر قرآن و سنت 10-قابلیت پایان ناپذیر منابع اسلامی

ختم نبوت

این كتاب در اصل مقاله ای بوده است كه به قلم استاد شهید در كتاب محمد (ص) خاتم پیامبران انتشار یافته و همچنین در كتاب شش مقاله نیز مورد استفاده قرار گرفته است كه عناوین بحثهای آن به شرح ذیل می باشد: راز ختم نبوت، جبر تاریخ، نیازمندیها، مقتضیات زمان، متحرك و انعطاف، اجتهاد

پیامبر امی

این كتاب در اصل مقاله ای بوده است به قلم متفكر شهید استاد مطهری كه در سال 1347 هجری شمسی در كتاب «محمد(ص) خاتم پیامبران» به چاپ رسید و پس از آن از زمان حیات استاد نیز به صورت رساله ای كوچك منتشر گردید كه شامل هفت گفتار می شود: 1-رسول درس ناخوانده 2-دوره ماقبل رسالت 3-دبیران پیغمبر 4-جریان حدیبیه 5-ادعای عجیب 6-اتهام مخالفان 7-نتیجه

لازم به ذكر است این مقاله در كتاب «شش مقاله» استاد مطهری نیز آورده شده است.

شش مقاله
این کتاب ، مشتمل بر شش مقاله از استاد شهید آیت الله مطهری است که در موضوعات مختلف نوشته شده است.  سه مقاله ی اول یعنی «ختم نبوت»، «پیامبر اُمی» و « ولاءها و ولایتها» به طور مجزا نیز منتشر شده و می شوند و قبلاً در کتاب محمد (ص) خاتم پیامبران که به کوشش استاد شهید به مناسبت آغاز پانزدهمین قرن بعثت در سال 1387 هجری قمری برابر با 1347 هجری شمسی از طرف مؤسسه حسینیه ی ارشاد منتشر شد به چاپ رسیده است. 
مقاله ی « الغدیر و وحدت اسلامی » قبلاً در کتاب یاد نامه ی علامه ی امینی (ره) که در سال 1350 منتشرشد ، درج گردیده است. 
مقاله ی «الهامی از شیخ الطائفه» قبلاً در کتاب هزاره ی شیخ طوسی که مجموعه ی مقالات کنگره ی بزرگداشت آن فقیه بزرگ در تاریخ 28 اسفند 1348 تا 3 فروردین 1349 در دانشگاه مشهد است منتشر شده است. 
و سرانجام «مزایا و خدمات مرحوم آیت الله بروجردی» مقاله ای است که در سال 1340 پس از رحلت آن مرجع گرامی به رشته ی تحریر درآمده و در کتاب " مرجعیت و روحانیت "  به چاپ رسیده است .

اسلام و نیازهای زمان (۲-۱) 
جلد اول این کتاب مشتمل بر بیست و شش سخنرانی که در زمستان 1345 شمسی و در شبهای ماه مبارک رمضان در مسجد اتفاق (تهران) و در یک جمع عمومی تحت عنوان «اسلام و مقتضیات زمان» و نیز نوشته كوتاهی به قلم ایشان در همین موضوع «به عنوان مقدمه» می باشد.

 این كتاب حاوی بخشهایی جالب و دلكش در موضوع خود بوده و حلال مسائل مبتلابه زیادی در باب «اسلام و مقتضیات زمان» می باشد. خصوصاً‌ با توجه به موقعیت زمانی حاضر كه به یمن انقلاب شكوهمند اسلامی،‌ حكومت به صالحان رسیده و در پی اجرای احكام می باشیم و طبعاً‌ این سوال پیش می آید كه آیا با توجه به تغییرات و تحولات زمان، اسلام كه در چهارده قرن پیش نازل شده می تواند پاسخگوی مشكلات این زمان و هر زمان دیگری باشد؟ این كتاب پاسخگوی اینگونه سوالات است. ناگفته نماند كه استاد شهید بحثهایی در همین زمینه در سال 1351 ایراد نموده اند. این بحثها به همراه دو بحث دیگر و نیز نوشته هایی از استاد در این باب، جلد دوم این كتاب را تشكیل می دهد.

جلد دوم این كتاب مشتمل بر نه گفتار است كه از مباحث طرح شده در «انجمن اسلامی پزشكان» در موضوع مذكور درسال 1351 هجری شمسی، كه حالت مباحثه داشته است، تشكیل یافته. مباحث این كتاب- خصوصاً نیمة اول آن كه در چگونگی انطباق قوانین اسلام با شرایط مختلف زمانی می باشد- تاحد زیادی دید فقهی استاد شهید را در این خصوص و به ویژه هماهنگی آن با نظرات امام خمینی(ره) در باب اختیارات وسیع حاكم شرعی یا ولی فقیه را آشكار می سازد به شرح ذیل می باشد. 1-طرح اشكال و پاسخ اجمالی 2-مقام عقل در استنباط احكام اسلامی 3-آیا اجتهاد نسبی است؟ 4-جبر تاریخ از دو دیدگاه 5-نیروی محرك تاریخ چیست؟ 6-نظریه جبر اقتصادی تاریخ و بررسی آن(1) 7-نظریه جبر اقتصادی تاریخ و بررسی آن(2) 8-جامعه و تاریخ از نظر قرآن

امدادهای غیبی در زندگی بشر
این کتاب مشتمل بر چهار گفتار و یک مقاله است. گفتار نخست تحت عنوان «خورشید دین هرگز غروب نمی کند» به نظرات گوناگون درباره علل پیدایش دین و به ویژه نظریه ی فطری بودن دین اختصاص یافته است . در گفتار دوم با عنوان «امدادهای غیبی در زندگی بشر» موضوع غیب و مددهای غیبی مورد بررسی قرار گرفته و تفاوت تفکر الهی و مادی در این زمینه نشان داده شده است . همچنین در این گفتار به مسئله مهم مهدویت در اسلام و خصوصاً در تشیع پرداخته شده و ظهور منجی و مصلح جهانی به مثابه یک ضرورت حتمی برای بشریت مورد بحث واقع شده است .  گفتار سوم عنوان « مدیریت و رهبری در اسلام » را بر خود دارد. در این گفتار ، نیاز انسان به مدیریت و رهبری ، با توجه به موضوع رشد فردی ، و اخلاقی و نیز رشد ملی مورد بررسی قرار گرفته و دستورات اسلامی در خصوص رهبری با ذکر مثالهایی از سیره ی پیشوایان دینی تشریح شده است. گفتار چهارم به « رشد اسلامی» اختصاص داده شده است. در این گفتار، تعریف رشد ، اقسام رشد ، شرایط و امکان رشد، وسعت میدان رشد انسانی و مسائلی از این قبیل با ذکر مثالها و نمونه های عینی در هر مورد تبیین گردیده است. مقاله «در پیرامون محلـّل» آخرین بخش کتاب را تشکیل می دهد که در انتقاد از فیلم « محلـّل » نمایش داده شده در سال 1350 شمسی ، در روزنامه ی کیهان به رشته تحریر در آمد. استاد شهید در این مقاله ، فیلم « محلـّل » را فیلمی سراسر قلب، مسخ و تحریف خوانده و آن را گذشته از جنبه ی اسلامی از جنبه ملی نیز یک خیانت دانسته اند. سپس ایشان برای اثابت این مدعا، سوژه فیلم یعنی محلـّل  را هم از نظر قانون اسلامی و هم از نظر تطابق آن با واقعیتها و جریانهای اجتماعی مورد تجزیه و تحلیل قرار داده اند و ضمن بیان اصل  محلـّل  در قانون اسلامی و لوازم و شرایط آن ، موارد مسخ و تحریف این اصل را در فیلم به روشنی توضیح داده اند.


پنج مقاله

اولین مقاله این کتاب " دین و مذهب " است که در سال 1350 شمسی درکتاب تعلیمات دینی دوره دبیرستان در اختیار دانش آموزان قرار گرفته بود. مقاله دوم با عنوان " احتجاج های قرآن " گوشه ای ازدرسهای استاد در دانشکده الهیات دانشگاه تهران را در بردارد. سومین مقاله، " نقدی بر ترجمه ای ازقرآن مجید "، شامل بررسی ترجمه ابوالقاسم پاینده برقرآن کریم که در سال 1340 درنشریه یغما به چاپ رسیده بود.

مقاله " نماز " با عنوان اصلی حرکتی برضد مسیر آب، کنایه از نوشتن کتابی درباره نماز توسط یکی از دوستان قدیمی استاد در حدود سال 1356 و در جو مارکسیست زدگی و تاویل مفاهیم معنوی به مادی است.

آخرین مقاله، " اسلام برتر است " برگرفته از حدیث نبوی الاسلام یعلی و لایعلی علیه، درتبیین دلایل امتیاز اسلام برسایراندیشه ها و کیش های تاریخ است.

احیای تفکر اسلامی
احیای تفکر اسلامی ، مشتمل بر پنج سخنرانی استاد شهید آیت الله مطهری تحت همین عنوان است که در سال 1349 هجری شمسی در حسینیه ی ارشاد ایراد شده است. سخنرانی اول در تاریخ 7/2/1349 به مناسبت یادبود مصلح بزرگ اسلامی ، اقبال لاهوری ، درباره ی « اقبال و احیای فکر دینی » برگزار شده و سخنرانی های بعدی هر یک به فاصله یک هفته از سخنرانی قبلی انجام شده است که عنوان آنها به ترتیب از این قرار است : تفکر دیروز و امروز مسلمین درباره ی میزان تاثیر عمل در سعادت انسان ، تفکر زنده و تفکر مرده ، تفکر اسلامی درباره ی ترک دنیا ، فلسفه ی زهد در تفکر اسلامی.

انسان کامل
این کتاب مجموعه ای است مشتمل بر تنظیم شده ی سیزده جلسه سخنرانی متفکر شهید استاد مرتضی مطهری تحت عنوان«انسان کامل» که در سال 1353 و در ماه مبارک رمضان ایراد شده است. شش جلسه اول این سخنرانی ها در مسجد جاوید (تهران) و بقیه در محل دیگری ایراد شده است و اکثر قریب به اتفاق مستمعین را دانشجویان تشکیل می داده اند. انتخاب این موضوع برای بحث، از سوی استاد شهید، بی مناسبت نبوده است. در آن ایام، در جامعه ی اسلامی ما تفکری رواج یافته بود که بیشتر به دستورات اجتماعی اسلام نظر داشت و بُعد معنوی اسلام را کم اهمیت معرفی می کرد، چنانکه درگذشته ، بیشتر به دستورات عبادی و معنوی اسلام توجه می شد و بُعد اجتماعی این دین مقدس به دست فراموشی سپرده شده بود. استاد شهید برای آنکه آشکار سازند که اسلام یک دین جامع است و انسان اسلامی، انسانی است چند بُعدی که همه دستورات این مکتب الهی را به طور هماهنگ به مورد اجرا می گذارد ، و برای آنکه جوانان مسلمان را از نگرش یک بُعدی به اسلام مصون بدارند ، این بحث را مطرح کردند که البته نظر سایر مکاتب درباره ی « انسان کامل » نیز ، از جمله مکتب سوسیالیسم، مکتب اگزیستانسیالیسم ، مکتب عرفان ، مکتب عقل و ... مورد بررسی قرار گرفته است.


تعلیم و تربیت در اسلام
این کتاب مجموعه ای است مشتمل بر کلیه ی سخنرانی های موجود از استاد شهید ، پیرامون «تعلیم و تربیت در اسلام» که از دو بخش تشکیل شده است. بخش اول شامل سیزده جلسه ی سخنرانی استاد در جمع دبیران تعلیمات دینی است. برخی از اهم موضوعات طرح شده در این بخش عبارتند از: پرورش عقل، تربیت عقلانی انسانی، مسئله ی عادت، فعل اخلاقی، کرامت نفس در قرآن و حدیث ، و ریشه ی الهامات اخلاقی.
بخش دوم ، شامل بحثهایی است که در انجمن اسلامی پزشکان در شش جلسه انجام شده است . برخی از عناوین این بحثها از این قرار است  : پرورش جسم و پرورش استعداد عقلانی، تاریخچه ی تعقل از نظر مسلمین، عوامل تربیت.


عرفان حافظ
این کتاب ، مجموعه ای است مشتمل بر پنج جلسه کنفرانس استاد شهید آیت الله مطهری در همین موضوع که در حدود سال 1350 هجری شمسی در دانشکده ی الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران ایراد شده است. 
استاد شهید حاشیه هایی نیز به «دیوان حافظ» داشته اند که همراه دیوان به صورت کتابی با نام " آیینه ی جام  " منتشر شده است. در واقع این سخنرانی ها و آن حواشی ، مکمل یکدیگر محسوب می شوند ودر برخی موارد، مطالب این کتاب  تفصیل آن حواشی است.

همچنین استاد در بخشی از مقدمه كتاب ،علل گرایش به مادیگری تحت عنوان «ماتریالیسم درایران» تحریف شخصیتها و مادی جلوه دادن آنها را یكی از تشبهات مضحك ماتریالیسم دانسته و آنگاه به بحث جامعی دربارة حافظ پرداخته اند. شرح كتاب به ترتیب ذیل می باشد: 1-راههای شناخت حافظ 2-حافظ، گلی از بوستان معارف اسلامی 3- جهان بینی و ایدئولوژی حافظ مطابق ظاهر اشعار او 4-اصول جهان بینی عرفانی(1) 5- اصول جهان بینی عرفانی(2) 
این کتاب ، همچون دیگر آثار استاد  نشان دهنده ی دقت ونکته سنجی ایشان در امر تحقیق است وبه سبب موضوعش ، از حال و هوای لطیف عرفانی برخوردار می باشد که بیانگر بُعد عرفانی شخصیت استاد نیز هست.





نوع مطلب : معرفی آثار شهید مطهری، 
برچسب ها :
          
شنبه 27 اسفند 1390





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی



استخاره آنلاین با قرآن کریم