تبلیغات
اندیشه مطهری - مبارزه با فرهنگ غرب از دیدگاه شهید مطهری
اندیشه مطهری
بررسی آثار و اندیشه های استاد شهید
صفحه نخست       رایانامه          ارتباط با مدیران وبلاگ              ATOM            طراح قالب
شناسنامه شهید مرتضی مطهری شهید مطهری و دوستان شهید مطهری و دانشجویان شهید مطهری و دانشگاه شهید مطهری و وسایل شخصی
درباره وبلاگ


بشر امروزی از نظر علمی و فکری پا به جایی نهاده که آهنگ سفر افلاک کرده و سقراطها و افلاطونها باید افتخار شاگردی اش را بپذیرند اما از نظر روح و خوی و منش ، یک « زنگی مست تیغ بران به دست » بیش نیست .


مدیران وبلاگ : محمد سلیمی-قاسم رجبی
نظرسنجی
تا چه میزان این وبلاگ را در معرفی آثار، شخصیت و روحیات شهید مطهری موثر می دانید؟





چندی است كه امواج انقلاب اسلامی ایران و ندای بیداری اسلامی جهان اسلام را به لرزه در آورده است، به گواهی بسیاری از كارشناسان سیاسی، انقلاب‌هایی كه در چندماه گذشته رخ داده‌اند، حاصل اندیشه سیاسی انقلاب اسلامی است.اما باید دانست كه اگر این نهضت‌های آسیب‌شناسی نشوند به عبارت دیگر اگر در این نهضت‌ها، دشمن‌شناسی در كنار دوست‌شناسی مورد اهتمام قرار نگیرد، احتمال موج‌سواری از این نهضت‌ها از سوی فرهنگ‌ غرب وجود دارد.

آسیب‌شناسی نهضت‌های بیداری در اندیشه شهید مطهری جایگاه خاصی دارد، لذا برآن شدیم كه بیداری اسلامی و مبارزه با فرهنگ غرب را در اندیشه مطهری بررسی كنیم؛ 

مبارزه با این پدیده جدید (استعمار جدید غرب) در كادر كلی اصول اسلامی وجود دارد. اسلام كه در صدر برنامه خودش مبارزه با ظلم و غارتگری را قرار داده است، وقتی كه مبارزه با ظلم و غارتگری فرد را تحمل نمی‌كند، به طریف اولی ظلم و غارتگری یك ملت را بر ملت دیگر تحمل نخواهد كرد. اسلام در تعلیماتش نشان داده است كه برای حقوق جامعه حساسیت بیشتری از حقوق فرد قائل است. 
امیر مومنان(ع) در جمله‌ای در یكی از نامه‌هایشان می‌فرماید: 
اعظم الخیانه خیانه الامه و الفظع الغش غش الائمه. 
یعنی بزرگ‌ترین خیانت‌ها خیانت به جامعه است؛ خیانت به فرد هرگز در حد خیانت به جامعه نیست. بنابر این اسلام با استعمار هم مبارزه دارد؛ گو اینكه استعمار در آن زمان نبوده است. در زمان امیر‌مومنان(ع) مبارزه بر ضد استعمار آنچنان كه در این زمان‌ها وجود دارد وجود نداشته، ولی در برنامه و طرح‌های اسلام چیزهایی كه شامل مبارزه با استعمار هم بشود به نحو اكید و شدید وجود دارد، اصولی كلی هست كه این اصول كلی در همه جا وجود دارد

هشدار؛ غرب یكپارچه می‌شود! 
شهید مطهری معتقد است كه غرب امروز به لحاظ فرهنگ و اقتصاد به صورت یكپارچه در برابر دنیای سوم قرار گرفته است. بنابراین، رنگ‌های ملی و تضادهای ناسیونالیستی را لااقل در حیطه منافع اقتصادی مشترك منطقه‌ای كنار گذاشته‌اند. در كشورهای دنیای سوم (كم رشد و یا در حال رشد) نیز از یك طرف سررشته اقتصادی و طبقه حاكمه اقتصادی دربند و تحت سلطه و فرمان قدرت‌های اقتصادی كشورهای بزرگ قرار دارد و از طرف دیگر رهبری فرهنگی آنان نیز از طریق روشنفكران تحت تاثیر و دنباله‌روی فرهنگ مسلط غرب است. 

رهبری عالمان دینی 
شهید مطهری در كتاب نهضت‌های اسلامی در صد سال اخبر معتقد در مقایسه رفتار و عمل سیاسی علمای اهل سنت و تشیع معتقد است كه در تاریخ جهان‌تسنن، جنبشی مانند ضد استعماری تنباكو به رهبر رهبران دین كه به لغو امتیاز انحصار تنباكو در ایران منجر شد و در مقابل آن استبداد داخلی و استعمار هر دو به زانو در آمد؛ با انقلابی مانند انقلاب عراق كه علیه قیومیت انگلستان بر كشور اسلامی عراق بود و به استقلال عراق منجر شد؛ یا قیامی مانند قیام مشروطیت ایران كه رژیم سلطنتی استبدادی ایران را به رژیم مشروطه مبدل كرد؛ و یا نهضتی اسلامی به رهبری رهبران دینی مانند آنچه در ایران امروز می‌گذرد؛ مشاهده نمی‌كنیم. 

علامه مطهری معتقد است كه این انقلاب‌ها همه به رهبری روحانیت شیعه صورت گرفت؛ همان روحانیتی كه كمتر درباره اصلاح و طرح‌های اصلاحی سخن گفته و طرح داده است. جنبش تنابكو را علمای ایران آغاز كردند و با دخالت زعیم بزرگ مرحوم حاج‌میرزاحسن شیرازی به پیروزی نهایی رسید. انقلاب عراق را علمای شیعه عراق كه در راس آنها مجتهد جلیل‌القدر آقا میرزا محمد‌تقی شیرازی قرار داشت رهبری كردند. راستی حیرت‌آور و درس‌آموز است كه از شخصیتی مانند مرحوم میرزا محمد‌تقی شیرازی، مجسمه زهد و تقوا و تهذیب نفس و به اصطلاح درون‌گرایی، یك مرتبه در شرایط خاص، شخصیتی مجاهد طلوع می‌كند كه گویی همه عمر با جهاد و مبارزه به سركرده است. 
نهضت مشروطیت ایران را در درجه اول مرحوم آخوند ملا محمد كاظم خراسانی و مرحوم آقا شیخ‌عبدالله مازندرانی از مراجع نجف، و دو شخصیت بزرگ از علمای تهران، مرحوم سید‌عبدالله بهبهانی و مرحوم سید‌محمد طبایی رهبری كردند. 
در جهان تسنن، هرگز جنبش‌هایی نظیر جنبش‌های فوق‌الذكر به وسیله اصلاح‌طلبان مذهبی و مقامات روحانی سنی صورت نگرفته است و حتی نهضت‌هایی نظیر نهضت اصفهان، نهضت تبریز و نهضت مشهد كه در نهضت اخیر، مجتهد بزرگ مرحوم حاج آقا حسین قمی در آنها نقش اول را داشت نیز صورت نگرفته است. 

- فریاد در برابر خطر غرب 

در منظومه غرب‌شناسی مطهری،‌اقبال جایگاه ویژه‌ای دارد، چنانچه در مورد اقبال می‌گوید: اقبال مردی است اروپا رفته و اروپا شناخته؛ مردی است كه از تحصیلات جدید بهره بسیار عالی داشته است؛ مردی است كه دنیای اروپا او را به عنوان یك متفكر و دانشمند و صاحب‌نظر می‌شناسد. او كسی نیست كه در گوشه هند منزوی شده و از دور شبحی از اروپا در نظرش مجسم شده باشد و بعد بخواهد انتقاداتی بكند. او اروپا را از نزدیك دیده، شناخته و تجزیه و تحلیل كرده است. به علم جدید هم بسیار علاقه‌مند است و جوانان مسلمان را تشویق می‌كند كه علوم جدید را بیاموزند. او كسی نیست كه با علوم جدید مخالف باشد یا مسلمانان را پرهیز بدهد كه علوم جدید را نیاموزید. خیر! این طور نیست. 

- اقبال اروپا رفته و اروپا شناخته، آینده تمدن اروپا را بسیار شوم و خطرناك می‌داند 

با همه این حرف‌ها، اولین چیزی كه در گفتار این مرد جلب توجه می‌كند و آن را در شعرهای خودش به صورت منظوم بیان كرده است، این است كه آن چیزی كه امروز آن را تمدن اروپایی می‌گویند، یعنی مجموع شئون زندگی اروپایی، ایده‌آل‌هایی كه تمدن امروز اروپایی به بشر می‌دهد، راه و رسمی كه به بشر می‌آموزد، اخلاق و عادت‌ها و بالاخره مسیری كه اروپای امروز دارد را نه تنها یك چیز خوب نمی‌داند، بلكه یك امر بسیار بسیار خطرناك هم برای بشریت و هم برای خود مردم اروپا می‌داند؛ یعنی اقبال اروپا رفته و اروپا شناخته، آینده تمدن اروپا را بسیار شوم و خطرناك می‌داند. 

ضرورت بیداری 

استعمار غرب سال‌هاست بلكه قرن‌ها در پی بی‌خبر نگه داشتن مردم كوشش می‌كرد، تا مردم بی‌خبر بودند، خیال او راحت بود مثل معروف می‌گوید:«دزد، دشمن مؤذن است» چرا؟ چون مردم تا در خواب هستند، دزد می‌تواند دستبرد بزند، ولی وقتی كه مؤذن رفت بالای مناره و فریاد كرد: الله اكبر؛ الله اكبر خواب آلوده‌ها بیدار می‌شوند. وقتی بیدار شدند دزد دیگر نمی‌تواند دستبزد بزند. دزد در حال خواب و در تاریكی می‌تواند دستبرد بزند نه در بیداری و روشنایی. 
در گذشته، مردم ما از نظر اخلاقی تا حدی سلامتی‌هایی داشتند. واقعا این جهت را نمی‌شود انكار كرد كه مردم قدیم از خیلی لحاظ‌های اخلاقی مردم سالمی بودند، كمتر دزدی می‌كردند، كمتر دروغ می‌گفتند، كمتر مشروب‌خواری می‌كردند، كمتر فسق و فجور و می‌كردند، مردمانی بودند از نظر اخلاقی سلیم، اما مردم اخلاقی سلیم ناآگاهی بودند. در آن وقت دشمن به اخلاق مردم كاری نداشت. او از نداشتن چشمشان استفاده می‌كرد، كوریشان استفاده می‌كرد، از بی‌خبریشان استفاده می‌كرد. اما همه را برای همیشه نمی‌شود بی‌خبر نگه داشت. هر كاری بكنید، آخرش آگاهی از هر روزنه‌ای و از هر گوشه‌ای باشد پیدا می‌شود. یك آدم آگاه هم كه در میان مردم پیدا شود میلیون‌ها نفر را آگاه می‌كند. 

رسالت روشنفكران 

به اعتقاد شهید مطهری برای روشنفكران مسلمان در عصر ما كه از نظر كیفیت زبده‌ترین طبقات اجتماعی باشند و از نظر كمیت خوشبختانه قشر قابل توجهی به شمار می‌روند مهمترین مسئله اجتماعی اسلام و مقتضیات زمان است. 
دو ضرورت فوری، مسئولیتی سنگین و رسالتی دشوار بر دوش این طبقه می‌گذارد. یكی ضرورت شناخت صحیح اسلام واقعی به عنوان یك فلسفه اجتماعی و یك ایدئولوژی الهی و یك دستگاه سازنده فكری و اعتقادی همه جانبه و سعادت‌بخش؛ و دیگر ضرورت شناخت شرایط و مقتضیات زمان و تفكیك واقعیت‌های ناشی از تكامل علم و صنعت از پدیده‌های انحرافی و عوامل فساد و سقوط. 
برای یك كشتی كه می‌خواهد اقیانوس‌ها را طی كند و از قاره‌ای به قاره دیگر برود، وجود قطب‌نما برای جهت‌یابی و همچنین لنگر محكم برای محفوظ ماندن و غرق نشدن و زیرپا گذاشتن جزر و مدها ضروری است. 
همچنان كه شناخت وضع و موقعیت جغرافیایی دریا در هر لحظه امری حتمی است؛ ما باید از طرفی اسلام را به عنوان یك راهنمای سفر و یك لنگر محكم و نگهدارنده از غرق شدن در جزر و مدها، و هم شرایط خاص زمان را به عنوان مناطق و منازل بین راه كه باید مرتبا به آنها رسید و گذشت، كاملا بشناسیم تا بتوانیم در اقیانوس متلاطم زندگی به سرمنزل مقصود برسیم. 
برای روشنفكران مسلمان در اینجا مشكل لاینحلی وجود ندارد، فقط آشنا نبودن با حقایق اسلام و یا تمیز ندادن میان عوامل توسعه و پیشروی زمان و جریان‌ها و پدیده‌های انحرافی كه لازمه طبیعت بشری است ممكن است مسئله را به صورت معما جلوه ده

منبع:خبرگزاری پارس





نوع مطلب :
برچسب ها :
          
چهارشنبه 23 فروردین 1391





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی



استخاره آنلاین با قرآن کریم