تبلیغات
اندیشه مطهری - انقلاب اسلامی از دیدگاه استاد شهید مطهری
اندیشه مطهری
بررسی آثار و اندیشه های استاد شهید
صفحه نخست       رایانامه          ارتباط با مدیران وبلاگ              ATOM            طراح قالب
شناسنامه شهید مرتضی مطهری شهید مطهری و دوستان شهید مطهری و دانشجویان شهید مطهری و دانشگاه شهید مطهری و وسایل شخصی
درباره وبلاگ


بشر امروزی از نظر علمی و فکری پا به جایی نهاده که آهنگ سفر افلاک کرده و سقراطها و افلاطونها باید افتخار شاگردی اش را بپذیرند اما از نظر روح و خوی و منش ، یک « زنگی مست تیغ بران به دست » بیش نیست .


مدیران وبلاگ : محمد سلیمی-قاسم رجبی
نظرسنجی
تا چه میزان این وبلاگ را در معرفی آثار، شخصیت و روحیات شهید مطهری موثر می دانید؟





ایام دهه فجر انقلاب اسلامی، یادآور تلاش های اندیشمندان و متفکران مصلح و متعهدی است که در راه تعمیق اندیشه دینی و احیای تفکر اصیل اسلامی، فداکاری نمودند. در دهه‌های 50-1340 هجری شمسی که دوران تکوین، تکامل و اوج نهضت اسلامی به زعامت امام خمینی (ره) است، آنان در راه تربیت و پرورش نسل جوان و ارتقای فکری جامعه، از طریق تبلیغ و نشر کتاب و طرح اندیشه های نو اقدام نمودند. یکی از متفکران متعهد، استاد شهید مرتضی مطهری است. ایشان در طول سه دهه قبل از انقلاب، تلاش وسیع و گسترده ای را برای تربیت نسل جوان و دیگر اقشار جامعه آغاز نمود. شهید مطهری که در اکثر علوم اسلامی مانند فقه، فلسفه، عرفان، تفسیر قرآن، تاریخ اسلام و تشیع، تسلط داشت و با فلسفه و علوم غرب نیز آشنایی عمیق داشت، توانست اندیشه اصیل اسلامی را با زبانی شیوا و بیانی استدلالی مطرح نماید و دانشجویان و طلاب را با سرچشمه های اصیل معارف اسلامی و برمبنای نیازهای جدید و مقتضیات زمان آشنا سازد.

بدون شک سه نسل از فرزندان متفکر این مرز و بوم که در راه پیروزی انقلاب اسلامی تلاش کردند، از آموزش های عمیق علامه مطهری بهره های فراوان بردند. در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی در دی و بهمن 1357، استاد مطهری با طرح محورهای مهم فکری انقلاب، در واقع اصول انقلاب را تبیین نمود و به عنوان یکی از یاران مورد وثوق حضرت امام (ره) به ارائه طرح‌های کاربردی برای آینده پرداخت. نقطه نظرات استاد در زمینه‌های انقلاب، آزادی، استقلال، عدالت اجتماعی، حفظ ارزش‌های
اسلامی و... که در مقطع پیروزی بهمن 57 توسط شهید مطهری مطرح شده اند، هنوز هم جذاب و راهگشاست. بخصوص اینکه پس از تحول بزرگ حضور مردم در صحنه های مختلف و حضور قاطع و وسیع نسل جوان جامعه اسلامی ما در انتخابات گذشته، این اندیشه ها می تواند راهگشای فکری و عملی نسل دوم و سوم پس از انقلاب اسلامی باشد که به مناسبت دهه فجر و آغاز سی و سومین سال حیات انقلاب اسلامی، به برخی از این محورها به صورت اجمال اشاره می نماییم؛

عوامل تداوم انقلاب اسلامی از دیدگاه شهید مطهری:

1- آنچه که در ابتدای امر برای او مهم است، تداوم روح رژیم گذشته در کالبد ساختار جدید است. در گفته ای از ایشان آمده است: بدیهی است کار را تمام شده تلقی کردن،
ساده‌لوحی است. اولاً هنوز آثار رژیم سابق از بین نرفته است. آن رژیم بر نوعی نهادهای اجتماعی، نوعی فرهنگ مزورانه و نوعی نظام و سازمان فاسد مستقر بود و همه اینها هنوز
کم و بیش باقی مانده اند. مردم ما هنوز در بسیاری از مسائل، شاهنشاهی و آریامهری قضاوت می کنند. پس قبل از هر چیز، نوعی فرهنگ زدایی و استعمار زدایی لازم است. (پیرامون جمهوری اسلامی، ص 95)

در اینجا شهید مطهری به مطلب مهمی اشاره می کند. اصولاً در انقلاب ها به دلیل سرعت و خشونت جریانات انقلابی با فروکش کردن تب انقلاب، نهادهای سابق به تدریج خود را به شکل دیگری در جامعه انقلابی بازسازی می کنند. بنابر این سخت ترین و حساس ترین مرحله انقلاب، ساختن نهادهای جدیدی است که با آرمان های انقلاب مطابقت داشته باشد و بتواند خلأ نهادهای پیش را پر کند. در غیر این صورت آرمان‌ها
و اهداف انقلاب در پرتو قدرت و استحکام نهادهای پیشین، رنگ می بازند.

2- دومین مسئله ای که به نظر شهید مطهری شرط ضروری تداوم نظام انقلابی است، حفظ ماهیت اسلامی نظام و روحیه دینی انقلابیون است. نباید پیروزی و بهره گیری از امکانات قدرت سیاسی باعث شود روحیه دینی و تقوا از بین برود. انقلاب، جهاد اصغر است و حفظ تقوای الهی، جهاد اکبر. با از بین رفتن روحیه دینی مسئولین و انقلابیون، انقلاب نیز از بین خواهد رفت زیرا از آنجا که انقلاب ماهیتاً دینی و اسلامی است تنها با حفظ همین ویژگی تداوم خواهد یافت. ایشان در این مورد با اشاره به دو آیه از قرآن کریم؛ «الیوم یئس الذین کفروا من دینکم فلاتخشوهم و اخشون»، «ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم» و حوادث صدر اسلام بخصوص پس از وفات پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که به انحراف و تغییر مسیر انقلاب اسلامی پیامبر منجر شد، گوشزد می کند که اگر با واقع بینی و دقت کامل با مسائل فعلی انقلاب مواجه نشویم و در آن تعصبات و خودخواهی ها را دخالت دهیم، شکست انقلاب مان بر اساس این دو آیه حتمی است. (همان، ص 21)

3- سومین مسئله ای که به نظر ایشان در تضمین آینده انقلاب نقش دارد، اهمیت دادن به تحقق و تحلیل و شناخت انقلاب است. (همان، ص 22)

4- عدالت خواهی شرط دیگر تداوم انقلاب است. انقلاب به شرطی در آینده محفوظ خواهد ماند که حتماً در مسیر
عدالت‌خواهی اسلام گام بردارند و برای پر کردن شکاف های طبقاتی اقدام کنند و تبعیض ها را واقعاً از میان بردارند. اگر انقلاب در مسیر برقراری عدالت پیش نرود، مطمئناً به نتیجه نخواهد رسید و این خطر هست که انقلاب دیگری با ماهیت دیگری جای آن را بگیرد. (همان، ص 46)

اصول و آرمان های انقلاب اسلامی از نگاه استاد شهید مطهری:

1- انقلاب همه جانبه: از دیدگاه شهید مطهری، انقلاب اسلامی یک انقلاب همه جانبه مانند انقلاب صدر اسلام است که شرط پیروزی و تداوم آن، حرکت برای تحقق همه اهداف به صورت منظم و سیستماتیک است.«انقلاب صدر اسلام در همان حال که انقلابی مذهبی و اسلامی بود، در همان حال انقلابی سیاسی نیز بود و در همان حال که انقلابی معنوی و سیاسی نیز بود، انقلابی اقتصادی و مادی نیز بود. یعنی حریت، آزادی، عدالت، نبودن تبعیض های اجتماعی و شکاف های طبقاتی در متن تعلیمات اسلامی است....مبارزه برای پر کردن شکاف های طبقاتی از تعالیم اساسی اسلام محسوب می شود، اما این مبارزه، با معنویتی عمیق توأم و همراه است. از سوی دیگر روح آزادیخواهی و حریت در تمام دستورات اسلامی به چشم می خورد. (پیرامون انقلاب اسلامی، انتشارات صدرا، ص 40 و ص 41)

2- انقلاب ارزش ها: از نقطه نظر استاد مطهری، هدف در انقلاب اسلامی، حفظ ارزش ها و اصول است و هیچ چیز دیگری
نمی‌تواند این اصل را خدشه دار سازد. «انقلاب اسلامی، یعنی راهی که هدف آن، اسلام و ارزش های اسلامی است و انقلاب و مبارزه صرفا برای برقراری ارزش های اسلامی انجام می گیرد و به بیان دیگر در این راه، مبارزه هدف نیست، وسیله است. (همان منبع، ص 57) در این نظریه، مقوله هایی مانند مبارزه، قدرت، حکومت و... ابزارهایی برای تحقق ارزش های دینی باید باشد و در غیر این صورت از اعتبار برخوردار نخواهند بود.

3- آزادی: در تفکر شهید مطهری، تحقق اصل آزادی، یکی از اهداف انقلاب اسلامی است و از ارکان نظام دینی محسوب می گردد. روح آزادی، در تعالیم اسلامی جاری و ساری است و تحت هیچ عنوان نمی توان از این مقوله مهم غفلت نمود. استاد در سخنرانی مورخ 2/11/57 در دانشکده الهیات
می‌گوید: «من اعلام می کنم که در رژیم جمهوری اسلامی، هیچ محدودیتی برای افکار وجود ندارد و از به اصطلاح کانالیزه کردن اندیشه ها، خبر و اثر نخواهد بود. همه باید آزاد باشند که حاصل
اندیشه‌ها و تفکرات اصیل شان را عرضه کنند. البته تذکر
می‌دهم که این امر سوای توطئه و ریاکاری است. توطئه ممنوع است، اما عرضه اندیشه های اصیل و آزاد.» استاد در فرازی دیگر
می‌گوید: «در حکومت اسلامی، احزاب آزادند. هر حزبی اگر عقیده غیر اسلامی هم دارد، آزاد است. اما ما اجازه توطئه‌گری و فریبکاری نمی دهیم. احزاب و افراد در حدی که عقیده خودشان را صریحا می گویند و با منطق خود به جنگ منطق ما می آیند، آنها را می پذیریم...»

شهید مطهری تنها راه حفظ معارف و اصول را صیانت از اصل آزادی دانسته و می گوید: «من به جوانان و طرفداران اسلام هشدار می دهم که خیال نکنند راه حفظ معتقدات اسلامی، جلوگیری از ابراز عقیده دیگران است. از اسلام فقط با یک نیرو می شود پاسداری کرد و آن علم است و آزادی دادن به افکار مخالف و مواجهه صریح و روشن با آنها. (همان منبع ، ص 18)

استاد در تبیین اصل آزادی به دو نوع آزادی اشاره می کند و «آزادی تفکر و آزادی عقیده» را مطرح می نماید. از دیدگاه ایشان آزادی تفکر ناشی از همان استعداد انسانی بشر است که می تواند در مسائل بیندیشد. این استعداد بشری حتما باید آزاد باشد. پیشرفت و تکامل بشر در گرو این آزادی است. ولی در زمینه آزادی عقیده باید عقیده صحیح و برحق را از عقاید باطل و غیر واقعی تفکیک نمود.

تحقق اصل «عدالت» در همه ابعاد آن از جمله اهداف انقلاب اسلامی است. به گفته استاد شهید، امام علی (ع)، حکومت را برای اجرای عدالت می خواست و همین شدت عدالت خواهی بالاخره منجر به شهادت آن حضرت در محراب عبادت گردید. از دیدگاه استاد، در خصوص آینده انقلاب اسلامی، یکی از اساسی ترین مسائل، مسئله «عدالت اجتماعی» است. حساسیتی که اسلام در زمینه عدالت اجتماعی و ترکیب آن با معنویت اسلامی از خود نشان می دهد، در هیچ مکتب دیگری نظیر و مانند ندارد. استاد در خصوص «عدالت اجتماعی» به قدری حساس است که به عنوان هشدار می گوید: «من تأکید می کنم اگر انقلاب ما در مسیر برقراری عدالت اجتماعی به پیش نرود، مطمئنا به نتیجه نخواهد رسید و این خطر هست که انقلاب دیگری با ماهیت دیگری جای آن را بگیرد. اما نکته مهم که باید به آن توجه داشت این است که در این انقلاب، اساس کار بر اخوت اسلامی باید بنا نهاده شود. یعنی آنچه را دیگران با خشونت و فشار تأمین
می کنند، در این انقلاب با ملایمت و از روی میل و رضا و برادری انجام
می‌گیرد. (همان منبع، ص 62)

اهمیت اصل «عدالت» تا آنجاست که به گفته استاد: «به دلیل ماهیت عدالت خواهانه انقلاب، وظیفه حتمی همگی ما این است که به آزادی ها، به معنای واقعی کلمه، احترام بگذاریم.» استاد مطهری در فروردین 1358 و در مقطع استقرار نظام جمهوری اسلامی در ایران، در سلسله سخنرانی های خود در مسجد فرشته تهران، آینده روشن و مطلوب انقلاب اسلامی را در گرو تحقق و تداوم چهار اصل «آزادی، استقلال، عدالت اجتماعی و معنویت» دانستند و مطالب جذاب و مستدلی را ایراد نمودند که مطالعه این محورها برای نسل جوان کنونی انقلاب راهگشا می باشد. در خصوص «استقلال»، استاد تحقق این اصل را علاوه بر جنبه های اقتصادی و سیاسی، در بعد فرهنگی و اعتقادی نیز بسیار مهم ارزیابی کردند.

منبع:http://www.havadar.ir





نوع مطلب : شهید مطهری و بیداری اسلامی، 
برچسب ها :
          
پنجشنبه 18 اسفند 1390





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی



استخاره آنلاین با قرآن کریم