تبلیغات
اندیشه مطهری - سکولاریسم از نگاه شهید مطهری- قسمت دوم
اندیشه مطهری
بررسی آثار و اندیشه های استاد شهید
صفحه نخست       رایانامه          ارتباط با مدیران وبلاگ              ATOM            طراح قالب
شناسنامه شهید مرتضی مطهری شهید مطهری و دوستان شهید مطهری و دانشجویان شهید مطهری و دانشگاه شهید مطهری و وسایل شخصی
درباره وبلاگ


بشر امروزی از نظر علمی و فکری پا به جایی نهاده که آهنگ سفر افلاک کرده و سقراطها و افلاطونها باید افتخار شاگردی اش را بپذیرند اما از نظر روح و خوی و منش ، یک « زنگی مست تیغ بران به دست » بیش نیست .


مدیران وبلاگ : محمد سلیمی-قاسم رجبی
نظرسنجی
تا چه میزان این وبلاگ را در معرفی آثار، شخصیت و روحیات شهید مطهری موثر می دانید؟





ماهیت مروّجان سكولاریسم در جهان غرب:

...... اندیشه علمانیت را در جهان عرب،

مسیحیان عرب تبلیغ كردند. واضح است كه اگر همبستگی دین و سیاست اصل مسلم شناخته شود،‌ مسیحیان عرب نقشی در جامعه نخواهند داشت.

3-    دلیل طرفداری برخی مسلمانان از سکولاریسم 

  ولی تنها مسیحیان عرب نبودند كه اندیشه علمانیت را تبلیغ می كردند عده ای از مسلمانان نیز سخت طرفدار آن بودند، آن هم مسلمانان روشنفكر متدین. چرا؟ این مسلمانان در حقیقت از یك جریان دیگر رنج می بردند و آن این كه در جهان تسنن به حكم این كه خلفا و سلاطین را «اولوالامر» می دانستند و اطاعت آنها را از جنبه دینی واجب می شمردند، وابستگی دین و سیاست به صورت در خدمت قرار گرفتن دین ازطرف سیاست بود. آنان كه طرفدار جدایی دین از سیاست بودند این چنین جدایی را می خواستند،‌یعنی می خواستند خلیفه عثمانی یا حاكم مصری صرفا یك مقام دنیایی شناخته شود نه یك مقام دینی، و وجدان مذهبی و ملی مردم در انتقاد ا زاو آزاد باشد.»

استاد مطهری در ادامه خاطر نشان می سازد كه در معارف شیعی هیچگاه چنین مفهومی و در نتیجه این نوع طرفداری از سكولاریسم وجود نداشته است. با این همه، وی با آگاهی از رواج این اندیشه در میان برخی از روشنفكران شیعی به نقد آن می پردازد. 

     4- نقد بومی سازی انندیشه سكولاریسم در ایران:

روشنفكران جامعه امروز ایران نباید ایران امروز را با اروپای امروز اشتباه كنند و همان نسخه را برای ایران تجویز كنند كه روشنفكران اروپا از قبیل سارتر و راسل برای اروپای معاصر تجویز می كنند....... اسلام مسیحیت نیست. اسلام و بالخصوص اسلام شیعی، مذهب حركت و انقلاب و خون و آزادی و شهادت است. روشنفكر ایرانی به توهم این كه در اروپای امروز مذهب نقش ندارد و نقش خود را در گذشته ایفا كرده است، نقش مذهب را در ایران نیز تمام شده تلقی نكند، كه نه ایران اروپا است و نه اسلام مسیحیت است.

د) تایید حركت های ضد سكولاریستی

در این زمینه می توان به تجلیل شهید مطهری از امام خمینی (ره) به عنوان بنیان گذار نهضت اسلامی و سید جمال اسدآبادی به عنوان احیاگر كشورهای اسلامی اشاره كرد. او در مورد امام امت (ره) می فرماید: «از جمله اقدامات اساسی این رهبر مخالفت جدی و دامنه دار با مساله جدایی دین از سیاست بود.......  وقتی از زبان یك مرجع تقلید، از زبان كسی كه مردم با وسواس كوشش می كنند تا كوچك ترین آداب مذهبی خود را با دستورهای او منطبق كنند، در كمال صراحت بیان شد كه دین از سیاست جدا نیست و به مردم خطاب شد كه اگر از سیاست كشور دوری كرده اید در واقع از ، دین دوری كرده اید.  مردم چگونه به جنب و جوش افتادند و به نوعی بسیج عمومی اقدام كردند.» و در مورد سید جمال نیز می گوید: «.... شاید فضل تقدم دراین زمینه باشد. سید جمال شاید نخستین كسی بود كه احساس كرد اگر بخواهد در مسلمانان جنبش و حركتی ایجاد كند باید به آنها بفهماند كه سیاست از دین جدا نیست،‌این بود كه او این مساله را به شدت درمیان مسلمین مطرح كرد، بعدها استعمارگران تلاش زیادی  كردند تا در كشورهای مسلمان رابطه دین و سیاست را قطع كنند.» و در جای دیگر می فرماید: «اعلام همبستگی دین و سیاست و اعلام ضرورت شرعی آگاهی سیاسی برای فرد مسلمان و ضرورت دخالت او در سرنوشت سیاسی كشور خودش و جامعه اسلامی یكی از طرحهای سید برای چاره جویی دردهای موجود بود....... سید طرح وابستگی دین وسیاست را برای دو جبهه لازم می دانست: جبهه استبداد داخلی و جبهه استبداد خارجی......»

هـ) شهید مطهری و ایده «افیون بودن دین»

از آن چه گذشت كاملا روشن می شود كه شهید مطهری دین اسلام را یك دین كامل و جامع می داند كه خود داعیه حكومت دارد و همواره در مقابله با مستبدان و استعمارگران پیشتاز بوده است. با این همه، گاه دیده می شود كه برخی، ایده «افیون بودن دین» را به آن شهید بزرگوار نسبت داده، آن را مستمسك ترویج سكولاریسم در جامعه دینی قرار می دهند.

حقیقت مطلب آن است كه استاد آن نوع اندیشه دینی را كه از تعالیم اصیل اسلام دورافتاده و سكون و سكوت را در جامعه آن روز ایران تبلیغ می كرده است، افیون می خواند: «.... فكر دینی ما باید اصلاح شود. تفكر ما درباره دین غلط است، غلط. به جرات می گویم از چهار تا مساله فروع، آن هم در عبادات، چندتایی هم از معاملات، از اینها كه بگذریم دیگر ما فكر درستی درباره دین نداریم........ ما مسلمانهایی هستیم كه فكرمان درباره اسلام غلط است.... لنین گفته است دین تریاك اجتماع است.

یك نفر ازنویسنده های عرب ازیك فیلسوف مادی دیگری  نقل می كند كه دین انقلاب ضعفا علیه اقویا و ابرمردها است.این نویسنده عرب می گوید كدامیك درست است؟ آیا دین تریاك است و وسیله بی حسی است یا انقلاب و جنبش است؟ می گوید: هر دو تا درست است؛ دین زندگی است، حركت است. جنبش است، اما كدام دین؟ ‌آن دینی كه پیغمبران آوردند. در عین حال دین تریاك اجتماع است. اما كدام دین؟ ‌آن معجونی كه ما امروز ساخته ایم.»

عجیب اینجاست كه برخی برای تبرئه كسی كه دین را در حكومت های دینی نه تنها افیون توده ها بلكه افیون حكومت ها می داند، گفته او را با گفتار شهید مطهری قیاس می گیرند. در حالی كه استاد شهید دینی را افیون می داند که  تن به مبارزه با بدعت ها و تحریف ها و رستاخیز انقلابی نمی دهد و بلكه با كنار كشیدن از صحنه سیاست و عزلت نشینی راه را برای حكام فاسق ومستبد هموار می كند و آن روشنفكر دینی را كه وارد عرصه حكومت و سیاست شود، افیون تلقی می كند. پس میان این دو گفته تناقض حاكم است، نه مشابهت!! آنچه سستی این مقایسه را روشن تر می سازد آن است كه استاد درجای دیگر، ایده افیون نگاری دین را به كلی زیر سوال می برد.

راه تفكیك نهاد دین و نهاد دولت آن قدر ناهموار است كه حتی همفكران روشنفكر، یاد شده نیز این نظریه را نقد كرده اند و فروكاهش دین به یك نهاد اجتماعی را نپذیرفته اند. آنان با تایید دخالت دین در دو مقام «تدبیر» و «نظارت»، این وظیفه را بردوش حوزه های علمیه می دانند.

در پایان بحث یادآور می شویم كه استاد مطهری سیاست را در دین اسلام مبتنی بر اخلاق می داند و آن را با مكر و حیله و غدر ناسازگار می بیند. وی در یادداشتی ناتمام به منشا حق حاكمیت و انواع حكومت پرداخته است كه در صورت تكمیل می توانست در زمینه بحث سكولاریسم و نسبت آن با اسلام راه گشا باشد. او همچنین در مورد ولایت فقیه مباحثی ارزش  مند به یادگار گذاشته است كه پرداختن به آنها نوشتاری مستقل می طلبد.

منبع:رواق اندیشه جلد 14/ مركز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما

 





نوع مطلب : شهید مطهری و بیداری اسلامی، 
برچسب ها :
          
جمعه 12 اسفند 1390





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی



استخاره آنلاین با قرآن کریم