تبلیغات
اندیشه مطهری - دست نوشته های شهید در زندان
اندیشه مطهری
بررسی آثار و اندیشه های استاد شهید
صفحه نخست       رایانامه          ارتباط با مدیران وبلاگ              ATOM            طراح قالب
شناسنامه شهید مرتضی مطهری شهید مطهری و دوستان شهید مطهری و دانشجویان شهید مطهری و دانشگاه شهید مطهری و وسایل شخصی
درباره وبلاگ


بشر امروزی از نظر علمی و فکری پا به جایی نهاده که آهنگ سفر افلاک کرده و سقراطها و افلاطونها باید افتخار شاگردی اش را بپذیرند اما از نظر روح و خوی و منش ، یک « زنگی مست تیغ بران به دست » بیش نیست .


مدیران وبلاگ : محمد سلیمی-قاسم رجبی
نظرسنجی
تا چه میزان این وبلاگ را در معرفی آثار، شخصیت و روحیات شهید مطهری موثر می دانید؟





بسمهتعالی شأنه 

الحق اوسع الاشیاء فی التواصف و اضیقها فیالتناصف[1]

  علی علیهالسلام

كلماتی از قبیل كلمه حق و عدالت و آزادی و صلح دوستی و احسان و امثال اینها آنقدر جاذبه و نیرو دارند كه حقكشترین و ظالمترین و مستبدترین و جنگافروزترین و ممسكترین افراد نیز از به كار بردن این كلمات و پناه بردن به این الفاظ چارهای ندارند. 

از این رو كسانی كه شغل و شأن آنها اقتضا میكند كه درباره این امور بحث كنند و بگویند و بنویسند مانند خطبا و نویسندگان نباید امر بر خودشان مشتبه گردد و بحث زیاد در اطراف حق و حقیقت را دلیل بر اهل حق بودن خود پندارند و مغرور گردند. عجبتر اینكه گروهی از افراد به این دلیل خود را اهل حق میدانند و خود را از دیگران به حق نزدیكتر میشناسند كه از نام حق بهرهبرداری میكنند و زندگانی خود را اداره مینمایند. چنین میپندارند كه هر چه بیشتر كسی بتواند از این نام و لباس و از این آرم و شعار بهرهمند شود واقعاً دلیل این است كه قرابت بیشتری با حق و حقیقت دارد و كسانی كه بهره مادی از نام حق و حقیقت نمیبرند از حق و حقیقت دورند هر چند در عمل نزدیك باشند. به هر حال سخنپراكنی و قلمفرسایی در اطراف حق ـ تا چه رسد به نان خوردن از آن ـ یك چیز است و اهل حق بودن چیز دیگر است ـ حق و حقیقت از نظر بحث و سخن پراكنی و قلمفرسایی وسیعترین میدانها است، حد و نهایت حصار و  دیواری ندارد. اما از لحاظ عمل و وجود عینی و گردش در مدار آن تنگترین میدانها است. باید با دقت و مهارت و باریكبینی از جاده مستقیم آن عبور كرد. امیدوارم جناب آقای سیدناصر صدری سلمهالله تعالی كه در زندان موقت شهربانی افتخار آشنایی با ایشان نصیبم شده در همه عمر در عمل اهل حق بوده باشند.

والسلام علیه و علی جمیع اهل الحق.

مرتضی مطهری ـ 14/ صفر/42

بسمهتعالی شأنه

 قال علی علیهالسلام: لیس احد و ان عظمت فیالحق منزلته و تقدمت فیالدین فضیلته بفوق انیعان علی ما حمّله الله و لیس احد و ان قتحمته العیون و صغرته النفوس بدون ان یعین علی ذلك او یعان علیه.[2]

 هر چند ممكن است حافظه صد در صد جمله بالا را ضبط نكرده باشد ولی مضمون همین است كه هیچ فردی هر چند در عالیترین مقامات فضیلت باشد بالاتر از حد همكاری و تعاون و عمل دستهجمعی نیست و هیچكس هم هر اندازه كوچك و حقیر به نظر برسد به این از حد دعوت به همكاری نیست. خیلی عجیب است كه ما مسلمانان با داشتن چنین راهنمائیهای عالی اجتماعی در زمینه همكارهای اجتماعی تا این اندازه گرفتار بیماری «تكروی» میباشیم. آن كه در خود شخصیتی احساس میكند همكاری دیگران را فقط به عنوان پیروی و تابعیت و فرمانپذیری میپذیرد و لیس الا و آن كسی كه آنقدرها در خود شخصیت و عظمت احساس نمیكند، بدون توجه به دیگران مذبوحانه دست و پایی میكند. برخلاف ملل اروپایی كه از اصول مسلمه حكمت عملی آنها فعالیت در كادر حزب و فعالیت اجتماعی تحت برنامه منظم است. امیدوارم از خطباء عالیقدر و با حسن نیتی مانند حضرت مستطاب ثقةالاسلام جناب آقای سیدجواد الیاسی خرمآبادی دامت افاداته كه به این نكته توجه كامل داشته باشند و در تبلیغات خود دعوت به همكاری دستهجمعی تحت برنامه منظم را كه از ضروریترین احتیاجات روز مسلمین است سرلوحه تبلیغات خود قرار دهند. والسلام علیه و علی جمیع دعاه الاسلام و خدّام المسلمین

 تهران ـ زندان موقت شهربانی -- مرتضی مطهری ـ 14 صفر 42

 بسمهتعالی شأنه

 و ان هذه امتكم امه واحده و انا ربكم فاتقون[3]

 اتحاد و به هم بستگی افراد بشر و همچنین تفرق و تشتت و از همگسستگی آنها علل و اسباب خاصی دارد، طبق قانون كلی علل و معلولات، تحقق معلول در وقت تحقق علت ضروری و اجتنابناپذیر است، اگر علل خاص وحدت و به همبستگی در جامعهای پدید آید تحقق آن ضروری و جبری است و الا فلا. افراد و اشخاصی كه جامعه را به وحدت و همبستگی دعوت میكنند باید با علل و اسباب آن آشنایی كامل داشته باشند و علل تفرق و از همگسستگی را نیز بشناسند. بعضی افراد كه مدعی هدایت و رهبری اجتماعند گمان میكنند به صرف اینكه در منبر یا در كتاب مردم را به اتحاد دعوت كنند و حداكثر فوائد اتحاد و اتفاق را متذكر شوند وظیفه خویش را انجام داده و به همین مقدار كافی است. توجهی به ریشههای وحدت و همبستگی از یك طرف و تفرق و از همگسستگی از طرف دیگر ندارند و در نتیجه هیچگونه اقدام عملی از آنها در زمینه از بین بردن ریشههای تفرق و به وجود آمدن مبانی اتحاد و اتفاق دیده نمیشود. اینها خیال میكنند پیغمبر اكرم صلیالله علیه و آله كه توفیق یافت ملل مختلفی را به هم تركیب كند و یك واحد نیرومند بوجود آورد صرفاً از این راه بود كه مردم را به وحدت خوانده و فوائد آن را ذكر كرد. توجه ندارند كه او ریشههای اختلاف را در زمینههای اجتماعی و اقتصادی و اخلاقی سوزانید و تخمهایی در زمینه اتحاد و اتفاق در زمین اجتماع كاشت. شك نیست كه خود ایمان به خدا و ایجاد عقیده واحد نقش مؤثر و فوقالعاده مؤثری در این زمینه داشت، اما یگانه عامل نبود، در زمینههای مختلف فردی و اجتماعی موجبات اختلاف را از بین برد. كاری كرد كه هدفهای مشترك در اجتماع پدید آمد و راه واحدی برای رسیدن به آن هدفها به آنها نشان داد. جماعتی هماهنگ بهوجود آورد كه به سوی هدفهای مشترك و مشابه از راه واحد به حركت در آمدند. امروز جامعه مسلمان گرفتار تفرق و تشتت عجیب و اسفآوری است، ریشههای آن را در قرنها پیش باید جستجو كرد. یكی از بزرگترین فرائض دعاه و مبلغین و خطبا و نویسندگان و متفكرین اسلامی مطالعه در شناخت علل این تفرق به منظور از بین بردن آنها و به وجود آوردن وحدت اسلامی و تجدید مجد و عظمت دیرین است. اغراض و مطامع فرمانروایان گذشت مسلمین در طی قرون و اعصار تا توانسته به نامهای مختلف و از آن جمله به نام تشیع و تسنن برای سواری گرفتن از توده بیچاره مسلمان میان مسلمانان سنگ تفرقه انداخته است. در سه چهار قرن اخیر استعمار اروپائی از قاعده فرّق تسد حداكثر استفاده را برده است. در یك قرن اخیر كه مردم مسلمان با تمدن اروپائی آشنایی پیدا كردهاند و بوی این تمدن به مشام آنها رسیده است مقرون بوده با ایجاد عصیبت ملی به نام عروبت و تركیسم و ایرانیسم و هندوئیسم و غیره و اكنون قشر عظیمی از جوانان ما دچار این بیماری مزمن استعماری هستند و كتابها، اعراب و تركها و ایرانیها و هندیها و سایر ملیتها در این زمینه استعماری به رشته تحریر درآوردهاند. روحانیین و متجددین ما هر كدام در یك جبهه جداگانه بدون آنكه از یكدیگر با خبر باشند و بدون آنكه بدانند در پس آیینه طوطی صفت به آنها تلقین شده این برنامه را اجرا كردهاند. آنها به نام مذهب و تشیع و تسنن و غیره و اینها به نام عروبت و ایرانیت و تركیت و غیره و بالاخره ملیت.اینجاست كه دشواری وظیفه جوانان و طبقه جدید روحانی مشهود میشود. خطیب عالیقدر با ذوق آقای آشیخ محمود وحدت یكی از آن افراد روشنفكر و مایه امیدواری میباشند. امیدوارم در راه وحدت اسلامی حداكثر مساعی خود را بكار برند. ایشان حتی نام وحدت برای خود انتخاب كردهاند به اصطلاح وحدت سر خود هستند. از خداوند متعال موفقیت معظمله و سایر همفكرانشان را مسئلت مینمایم و ذات اقدسش را شكر میكنم كه مرا توفیق داد در یك فصل حساس از تاریخ اسلامی ایران معاصر كه مقارن است با یك نهضت عظیم اسلامی در زندان موقت شهربانی تهران با ایشان آشنا و دوست گردم.

 والسلام علیه و علی جمیع اخلائه  

 تهران ـ زندان موقت شهربانی - 16صفر83مطابق42/4/17

 بسمهتعالی شأنه

 وضع خاص ملل مسلمان در میان ملل جهان اسفآور است. اكثریت افراد آنها معالاسف وضع و حال خود را درك نمیكنند و دچار آن غفلت و غروری هستند كه قرآن كریم به عنوان وصف حال یهود ذكر میكند و یا مردم عرب جاهلیت درباره خود فكر میكردند، در این میان در یك قرن اخیر افرادی مؤمن و مصلح و شجاع ظهور كردهاند. و در راه بیداری مسلمانان و رفع علل بدبختی آنها كه چیزی جز انحراف از تعلیمات عالیه اسلامی و سرگرم شدن به مادیات و بدعتهایی كه خود ساخته و پرداختهاند نیست كوشیدهاند. خوشبختانه فعالیت این گروه محدود و افراد برجسته كه خوش درخشیده و دولت مستعجل بودهاند اندك اندك به ثمر رسیده و شاید فاصله زیادی تا بیداری كامل مسلمانان و آزادی آنها نداشته باشیم. زیرا این بیداری كم و بیش در میان سلسله جلیله روحانیت پیدا شده و مخصوصاً طبقه جوان این سلسله از این موهبت عظمی برخورداری بیشتری دارند. در دو سه سال اخیر كه طبقه نسبتاً جوانتری زعامت روحانی را در دست گرفتهاند واقعبینانهتر عمل كردهاند. تا آنجا كه زندانی شدن در راه هدف مقدس خود را (برخلاف سابق) افتخار میشمرند و در حال حاضر یكی از بزرگترین مراجع تقلید عصر این مدال افتخار یعنی زندانی شدن در راه هدف مقدس مبارزه با استعمار را بر سینه خود نصب كرده است. توقیف یك عده پنجاه نفری در زندان موقت شهربانی كه اینجا نیز افتخار مصاحبت آنها را دارم و در همین محل توفیق زیارت خطیب معظم آقای اهری دامت افاضاته پیدا كردهام. به همین علت است از خداوند توفیق بیشتر این گروه و نصرت اسلام و مسلمین را مسئلت مینمایم.

 زندان موقت شهربانی تهران ـ مرتضی مطهری

 مرتضی مطهری-16صفر/83

بسمهتعالی شأنه

 و انما قلبالحدیث كالارض الخالیه ما القی فیها من شیئ قبلته[4]

 علی علیهالسلام

  دانشمندان جهان در مسئله قابلیت پذیرش روح انسان شكلها و صور گوناگون را نظرهای متفاوتی ابراز داشتهاند، بعضی آن حد افراط كرده كه هر كس را ـ بدون تفاوت ـ در آغاز كودكی به ماده مثلی تشبیه كردهاند كه هر شكل مجسمهای از آن میتوان ساخت. برخی دیگر هیچگونه استعداد و پذیرشی را معتقد نشده و طینت و سرشت را یگانه مبدأ مكون روحیات پنداشتهاند. حقیقت این است كه تفاوت در افراد هست ولی به صورت اینكه در هر كس همه گونه استعدادی هست اما مقدار این استعدادها در افراد مختلف و متفاوتی است. همانطوری كه هر زمینی كم و بیش استعداد رویانیدن هر تخمی را دارد ولی تفاوتی میان زمینها هست و بعضی زمینها برای پروراندن برخی بذرها مستعدتر و آمادهتر است. سخن درست همان تشبیهی است كه علی علیهالسلام فرمود: و انما قلب الحدث... چیزی كه جای تردید نیست این است كه هیچ چیزی جای تربیت و تعلیم اول و بذر اولی كه در روح افشانده میشود و عادت اولی كه در روح و قلب پدید میآید نمیگیرد. گل اولی كه در روح پدید آید بسیار دور به نظر میرسد كه ریشهكن گردد و همچنین خار اولی كه در روحیه بروید ریشهكن كردن آن مشكل است. به قول مولوی:

 پیشه اول كجا از دل رود                                                          مهر اول كی ز دل بیرون رود

 به قول سعدی:

 هر كه در خردیش ادب نكنند                                           در بزرگی فلاح از او برخاست

 چوب تر را چنانکه خواهی پیچ                                         نشود خشک جز به آتش راست

 به همین جهت همواره صف اولی كه دعوت مصلحین الهی را میپذیرفتهاند طبقه جوان بودهاند فما امن لموسی الا ذریه من قومه[5] و نیز از نظر افراد مضل و ابلیسهای آدم رو طبقه جوان خطر بیشتری دارند.جوان فاضل آقای آسید ابوالحسن طباطبایی ستوده به مناسبت این كه هم جوانند و هم در آینده سر و كارشان با هدایت طبقه جوان كشور است باید توجه داشتهاند كه همواره بذرهای عالی اخلاقی از قبیل شجاعت و استقامت و صلابت و علو همت و تقوا و عفت را در روحیه خود و طبقه جوان بیفشانند و از نوع تلقینات و تسلیمات راهب مآبانه كه متأسفانه در میان ما معمول است بپرهیزند تا به سهم خود جامعه اسلامی را به سوی سعادت و كمال سوق دهند. ایشان جوانترین گروه پنجاه نفری ما در زندان موقت شهربانی هستند به این مناسبت و به پیروی از حضرت حجتالاسلام و المسلمین آقای امام زنجانی دامت بركاته این چند كلمه به عنوان یاد بود در دفتر ایشان قلمی گردید.

 مرتضی مطهری17صفر/83

  بسمهتعالی شأنه

 مثلالمؤمنین فی توادهم و تراحمهم كمثل الجسد اذا اشتكی عضو تداعی له سائر الاعضاء بالحمی و السهر[6].                                                                                        رسول اکرم (ص)

 شاید حافظه من همه كلمات حدیث شریف بالا را به یاد نداشته باشد و احیاناً اشتباهی رخ داده باشد ولی مضمون همین مضمون است. ایمان به معنی واقعی كلمه، حقیقتاً حكم روح را نسبت به پیكر اجتماع دارد به افراد خاصیت یك عضو زنده را میدهد. عضو از خود استقلالی ندارد، خواه ناخواه در لذت و الم سایر اعضاء شریك است.

 سعدی همین مضمون را به نظم درآورده و گفته:

 بنی آدم اعضای یك دیگرند                                             كه در آفرینش ز یك گوهرند

 چو عضوی به درد آورد روزگار                                         دگر عضوها را نماند قرار

 تو كز محنت دیگران بیغمی                                            نشاید كه نامت نهند آدمی

 با این تفاوت كه سعدی تمام بنیآدم را اعضای یك پیكر دانسته و رسول اكرم جامعه با ایمان را و بدیهی است كه بنیآدم تا دارای فكر واحد و عقیده واحد نگردند، آن هم فكر و عقیدهای كه خودپرستی و انانیت را از آنها بگیرد و نوع دوستی را در آنها پرورش دهد، ممكن نیست كه نسبت به جامعه حالت عضویت پیدا كند. امروز سیو پنجمین روزی است كه در زندان موقت شهربانی بسر میبریم. دو سه ساعتی بیش از توقیف ما نگذشته بود كه عدهای از روحانیین شهرری را آوردند. از آن جمله آقای سلالهالاطیاب آقای سیدمرتضی مرتضوی بودند. چیزی كه از حالات ایشان بسیار جالب به نظر میرسید علاقه فراوانی بود كه به كمك و خدمت رفقا داشتند و ما این خاطره را هرگز فراموش نخواهیم كرد. ایشان این خلق پاك را از اجداد پاك خود به ارث بردهاند. شیر را بچه همی ماند بدو و البته مقتضای ایمان هم همین است. از ایشان التماس دعا دارم.

 

 

 

 

 





نوع مطلب : دست نوشته های شهید در زندان، 
برچسب ها :
          
دوشنبه 15 اسفند 1390





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی



استخاره آنلاین با قرآن کریم